KOKK HEIM-premien sikra dobbeltfeiring for Kjersti

 
Kokkane Thomas Holme Smådal og Bodil erdalsdal laga festmiddag for kjersti i Førde. Foto: Arve Ullebø 

Kokkane Thomas Holme Smådal og Bodil erdalsdal laga festmiddag for kjersti i Førde. Foto: Arve Ullebø 

Ho hadde alt planlagt feiringa av sin neste runde bursdag i september, men takka vere ein gjev premie på Førdefestivalen sin festivalfrukost laurdag 9. juli i år, kunne jubilanteninvitere sine aller næraste vener til ei ekstra feiring på sjølve dagen. Og det utan at det kosta ho verken arbeid eller ekstra kroner!

Kjersti Veiteberg Eide vart nemleg den heldige vinnaren av Kokkenes Meisterlaug Sogn og Fjordane sin KOKK HEIM-gevinst på årets festival: Ein tre-retters festmiddag for inntil 8 personar.
 

Tekst: Torill Faleide  | Alle foto: Arve Ullebø


-Sidan eg alt hadde bestemt og invitert gjester i samband med bursdagen, måtte eg sjølvsagt tenkje meg litt om då eg vann denne spesielle premien, fortel ho, men då ideen om å invitere vener til festmiddag til festmiddag som ei ekstrafeiring på sjølve dagen, var ho glad for at det let seg gjere for kokkane.

 
 
- Sjølv om eg er glad i å lage mat, er det jo rett og slett fantastisk kjekt å få alt servert på eit fat på denne måten, bokstaveleg tala, seier Kjersti.
Prøvesmaking på lakserullar før gjestene kjem. 
 

Det einaste hovudpersonen har gjort er å invitere gjestene – og rydde huset. Ja, og så ta stilling til menyen som kokk Thomas Holme Smådal kom med. (meny og oppskrifter står under artikkelen) -Og sjølv om eg er glad i å lage mat, er det jo rett og slett fantastisk kjekt å få alt servert på eit fat på denne måten, bokstaveleg tala, seier Kjersti, i det ho slepper kokkane Thomas Holme Smådal og Bodil Erdalsdal inn på kjøkkenet med alle sine remedier – og råvarer til kveldens selskap. Råvarer som denne kvelden var sponsa av Coop Extra i Førde.

 

Thomas tok ein sjanse

Thomas Holme Smådal kjem frå Naustdal, og seier sjølv at det er ganske tilfeldig at han hamna i kokkeyrket. -Eg tok ein sjanse!, seier han. -Eg var veldig glad i å bake, men eigentleg ikkje så oppteken av matlaging. Då eg skulle velje retning etter ungdomsskulen i Naustdal, vart det meir eller mindre å ta sjansen på kokkelinja på Mo- og Øyrane vgs.

 
 

Den unge kokkespiren kom seg fint gjennom åra på vidaregåande, og sidan fekk han lærlingplass på Gloppen Hotell på Sandane. Fagbrevet fekk han i vår, og for tida arbeider han som kokk på kafeen Ferske Smakar på Amfi Førde. I tillegg til arbeide som kokk både på kafeen i Førde og mellom anna ved Åmot Operagard, er han konditorlærling. Lærlingjobben er eigentleg hovudsysselen, og han tek sikte på å ha fagbrev nummer to på plass i løpet av eit par år. Kvar vegen går etter det, er det ingen som veit, men at det vil handle om mat også i framtida, er ikkje 22-åringen frå Naustdal i tvil om.

 
 
Kvar vegen går etter det, er det ingen som veit, men at det vil handle om mat også i framtida, er ikkje 22-åringen frå Naustdal i tvil om.
 

Matlaging som yrke

Med seg denne kvelden hadde han lærar på linja for restaurant og matfag på Mo og Øyrane vgs i Førde, Bodil Erdalsdal. Ho er også ein av leiarane (oldermann)i Kokkenes Mesterlaug Sogn og Fjordane, som gjennom heile året marknadsfører kokkeyrket ved å delta på ulike arrangement både i og utanfor fylket. Kokkkelauget har sidan 2003 vore med å gjennomføre festivalfrukosten kvar laurdagsmorgon på Førdefestivalen. -Det er eit av dei største arrangementet vi har ansvaret for i fylket, fortel Bodil, og her legg vi ned ein god del arbeidstimar både i førebuing og gjennomføring. Og alt vert gjort på dugnad.

 
 

-Yrket som kokk gjev ein actionfylt arbeidsdag, tempoet er alltid høgt og ingen dager er like. Mat er noko vi alle har felles, det interesserer alle! Noko av det kjekkaste som skjer i løpet av ein arbeidsdag er det som kallast service, altså augneblinken når ein serverer maten til gjestane, seier Bodil. Ho kjenner seg heldig som har matlaging til yrke.

 

Fakta

Her kan du lese meir om linja for restaurant og matfag fag på Mo og Øyrane vgs i Førde.

Kokkenes Meisterlaug Sogn og Fjordane er ein del av Norges Kokkemesteres landsforening, partipolitisk uavhengig organisasjon som arbeider for å fremme kokkefaget og utvikle Det norske kjøkken. Dei har 53 medlemer, er med på ca 8 arrangement i året i tillegg til 5-6 kurs for lærlinger, lærlingkonkurranse uttak til Norgescup, stand med markedsføring/rekruttering og fleire fagturar. Det er andre gong lauget loddar ut KOKK HEIM. Første gong var i samband med festivalfrukosten på Førdefestivalen i 2012

Her kan du lese meir om Norges Kokkemesteres landsforening.
 


 

Under finn du menyen for den vellukka bursdagsfeiringa i Førde. Kjersti fortel at maten smakte verkeleg godt, og at graskarsuppa kanskje var den som fekk aller mest skryt! Skroll ned, så finn du oppskrifta og kan prøve sjølv.   

 

Kveldens meny

Graskarsuppe
Kuvertbrød og ramslauksmør

Fylt kjelår frå Kandalen
Krema kål og bakon
Raubet og gulrot
Sjysaus
Hasselbackpotet

Norske plommer
Vaniljeiskrem

 

Oppskrifter på forrett og dessert: 

 

Graskarsuppe

2 stk butternut graskar
2 stk gulrot
3 stk sjalottlauk
2 fedd kvitlauk
1 neve urter (t.d. basilikum, timian, persille)
2 ss meierismør
1,5-2 liter vatn
1 beger creme fraiche

Reinsk og kutt grønsaker i grove bitar. Varm opp ein kjele og tilsett smøret. Fres grønsakene eit par minutt
under lokk, deretter tilsett 1,5 liter vatn. La det heile koke i 30 minutt til grønsakene er skikkeleg møre.
Bruk ein stavmiksar til å mose suppa. Tilsett creme fraiches, evt meir vatn om suppa er for tjukk.
Smak til med salt og pepar. Server med brød og smør. 

 

Plommekompott

1 kg plommer
250 g sukker
2 dl vatn
1 kanelstong
2 kvastar mynte
2 ss potetmjøl

Sett vatn, sukker, mynte og kanelstong på kok. Fjern stein i plommene og del i fire. Når sukkerlaka koker,
tilsett plommene la dei koke under lokk i litt over eit minutt. Bruk ei holause og sil vekk plommene i ein bolle.
Bland potetmjølet med litt kaldt vatn. Gje sukkerlaka eit oppkok, trekk kjelen frå varmen og rør inn
potetmjølblandinga, viktig at den ikkje kokar heretter! Smak eventuelt sausen med meir sukker.
Hell sausen over plommene, og la dei kjøle seg ned. Server gjerne lun. 

 

Vaniljekremis

3 dl fløyte
7 dl heilmjølk
200 g sukker
10 eggeplommer
1 vaniljestong

Kok opp fløytemjølk, sukker og vaniljestong (splitta og skrapa ut frøa). Ha eggeplommene i ein bolle
og hell over den kokande væska medan ein piskar. Den kokande væska vil no gjere at eggeplommene
tjuknar og du vil få ein vaniljesaus. Avkjøl sausen med vaniljestong, deretter fjerne den. Om du
har iskremmaskin, kan bruke den, elles må du sette bollen i frysaren og røre ein gong i blant.

 

 

 

 

Gåveforsterkingsmidlar til Førdefestivalen

Terje Isungset - Arctic Ice Music, Førdefestivalen 2016. Foto: Geir Birkeland.

Terje Isungset - Arctic Ice Music, Førdefestivalen 2016. Foto: Geir Birkeland.

 

Førdefestivalen er svært glade for å få midlar frå gåveforsterkingsordninga. Det kjennest godt å få betalt for arbeidet vi gjer mot sponsormarknaden. Mitt håp er at denne tildelinga kan inspirere andre kulturarraktørar til å styrke dette arbeidet, og ikkje minst håpar eg det kan inspirere andre private gjevarar å gå inn med økonomisk støtte til gode kulturføremål, seier direktør Hilde Bjørkum i ein kommentar til meldinga om midlane frå gåveforsterkingsordninga.  

 

Her er pressemeldinga frå HØGRE/FRAMSTEGSPARTIET/VENSTRE/KRISTELEG FOLKEPARTI i høve tildelinga: 

Fakta: Førde Internasjonale Folkemusikkfestival får 256 250 kroner i forsterking av ei gåve på 1 025 000 kr frå Sparebanken Vest. Pengane skal styrke drifta av Førdefestivalen og Førdekonferansen 2016. Dette er det første tilskotet Førde Internasjonale Folkemusikkfestival mottek frå gåveforsterkningsordninga. 

 -          Gåveforsterkningsordninga bidreg slik nok ein gong til å forsterke ei uvurderleg og stadig aukande privat gjevarglede. Det er ekstra gledelig å sjå at Førdefestivalen får nytte av denne ordninga og at private gjevarar støttar dette unike og viktige arrangementet i vårt fylke, seier Bjørn Lødemel (H).

-          Frivillig innsats i norsk kulturliv er svært viktig. Førdefestivalen engasjerer 350 frivillige kvart år, difor er det ekstra hyggeleg at regjeringa bidreg gjennom gåveforsterkningsordninga. Den gjer at finansieringa av kulturfeltet ikkje berre blir prega av statlege tilskot, men det også blir eit dugnadsprosjekt mellom private gjevarar og staten som trår til med ytterlegere midlar, seier Lars-Svein Drabløs, fylkesleder i Sogn og Fjordane FrP.

-          Det er kjekt å sjå at pengane vi har løyvd til denne ordninga også finn vegen til Sogn og Fjordane. Private gåver gjev kulturlivet fleire føter å stå på, og eg er glad for at Stortinget no er med og forsterkar slike initiativ. Gåveforsterkningsordninga har vore eit viktig kulturpolitisk tiltak for Venstre å få på plass i mange år. Eg er veldig nøgd med at vi har fått til dette saman med regjeringa og samarbeidspartia, og at dette no kjem Folkemusikkfestivalen til gode, seier Sveinung Rotevatn, Stortingsrepresentant (V).

-          Fylkesleiar i KrF, Trude Brosvik seier: KrF er svært nøgd med denne typen konkrete utslag av gåveforsterkingsordninga. Det er viktig for KrF at dette er ei supplement til anna offentleg finansiering.

Førde Internasjonale Folkemusikkfestival er eit flaggskip i norsk kultur, og løftar fram den verdsvide folkemusikken. Der talespråk kan bygge stengsler, opnar det universelle tonespråket opp mellom folkegrupper. Difor får også arbeidet rundt festivalen ein tilleggsdimensjon i å vise vegar til god samhandling på tvers av landegrenser og kulturar. Dei er verd kvar krone!

Om gåveforsterkningsordninga
Museum som får en pengegåve frå private gjevarar kan søke Kulturdepartementet om statleg gåveforsterkning på 25 prosent. Det er sett av 45 millionar kroner til ordninga inneverande år. Gåveforsterkingsordninga omfatta opphavleg museer. I 2016 er ordninga utvida til å omfatte fleire område av kultursektoren som gåver til musikk, litteratur, scenekunst, visuell kunst og kulturby.

Ein song som allting heilar

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Eg er så stolt! Alle kan vere stolte over dette, strålar direktør Hilde Bjørkum. - Heile festivalapparatet vårt, det må vere verdas aller beste! Etter fem dagar med fulle hus og fantastisk stemning på den 27. internasjonale folkemusikkfestivalen, står ei oppleving likevel fram som den sterkaste for direktøren -Grenselause voggesongar, seier Bjørkum rørt.

Kvinner frå åtte ulike land, synte publikum og kvarandre korleis dei syng for borna sine. Konserten bar namnet ”Sulla meg litt du mamma mi” og var ein av Førdefestivalen sine eigne produksjonar til denne festivalen. Under temaet ”Flukt” aktualiserte festivalen korleis menneske som flyktar frå land vi assosierer med krig og konfliktar kjem til oss med ein stor rikdom: Sin eigen kultur. Sine eigne songar.

Sulla meg litt du mamma mi.. Grenselause voggesongar. Foto: Heidi Hattestein.

Sulla meg litt du mamma mi.. Grenselause voggesongar. Foto: Heidi Hattestein.

Ei etter ei røyste dei seg. Fortalde kva dei heitte, kvar dei kom frå, kor lenge dei hadde vore i Noreg. Så song dei. Songar frå Etiopia, Eritrea, Syria, Sri Lanka, Noreg. I kjærleik til barna sine. Slik at dei skal kjenne seg trygge. Drøyme gode draumar. Til slutt song dei saman. Den første song. Den song som alltid heilar. 

– Der og då fekk vi mulegheita til å møte kvarandre som menneske, med dette til felles. Kjærleiken til barna våre, fortel Hilde Bjørkum.

- For Førdefestivalen er det ei rettesnor å gje musikkopplevinga best muleg vilkår, held Bjørkum fram. -Det er vårt publikum vande med, men artistar som er her for første gong merkar det: -Publikum lyttar! Vårt publikum er genuint opptekne av musikken. Førdefestivalen kan kvittere med å hente verdsstjerner som aldri tidlegare har spelt i Noreg i til festivalen. Då briljante Trio Madeira Brasil trollbatt publikum i høgsalen på Sogn og Fjordane Kunstmuseum søndag ettermiddag, var det for første gong på ei norsk scene. Fordi Førdefestivalen sitt publikum fortener det, smiler Hilde Bjørkum.

Nokre artistar har vore her før, nokre artistar har jamvel vakse opp med denne festivalen. Årets tingingsverk var signert den unge jølstringen Erlend Apneseth. –Eg vil gje dykk lyden av Førdefestivalen, forklarte han. Utan denne festivalen veit eg ikkje om eg hadde vore musikar i det heile.

-Eg var litt usikker på om kulturrådet ville støtte oss i satsinga på ein så ung komponist, fortel Hilde Bjørkum. Men eg forklarte dei at Erlend er eit unikt talent, og at vi som festival har eit ansvar for å drive fram unge musikarar som han, understrekar ho vidare. Dermed vart det som festivalen ville: Tingingsverket ”Nattsongar” såg dagens lys i festsalen til begeistra mottaking frå ein fullsett festsal.

Broukar. Foto: Heidi Hattestein

Broukar. Foto: Heidi Hattestein

Verda kom til Førde, endå ein gong. Men festivalen utviklar seg med samfunnet og rollene endrar seg. Den frivillige som helsar velkomen, er kanskje frå same land som artisten som har reist langt for å kome hit. I publikum sit landsmenn og kjenner seg særleg stolte. 

– Awsome. Yalla, Syria! Proud to be Syrian, kan vi lese mellom kommentarane til innlegget på sosiale media om Broukar sin konsert under festivalen.

Menneske frå andre verdshjørne er ikkje berre gjester på scena. Dei er like gjerne mellom oss som lyttar i salen. Når norske Gjermund Larsen Trio og svenske Nordic skapte musikkmagi i storsalen, let den asiatiske kvinna ved sidan av meg att augene, sat heilt stille. Ein mann med afrikansk utsjånad la hovudet i hendene, gynga kroppen roleg med rytmane. Bak meg kraup ein liten gut opp i fanget til bestemor og la seg godt inn til henne.  Då lyset kom på og magien vart broten sov han. Som publikum i mørket var vi saman. Saman om å la musikken omfamne oss. Saman om å kjenne at det gjorde oss godt. Slik har denne festivalen vore. Som ein grenselaus song, som allting heila.

 

Tekst: Janne Karin Støylen

 

Lavleen Kaur strålte i designarkjole

Konferansier Lavleen Kaur som guida oss trygt gjennom årets opningskonsert, gjorde det i ein lekker kreasjon, signert designaren Cecilie Melli. Her er ein liten fotoserie som viser konferansieren i aksjon. 

Kjersti vann kokk heim

Kjersti Veiteberg Eide (th) vart den glade vinnar av KOKK HEIM. Her blir ho gratulert av Hilde Wiik (tv)i Førdefestivalen, og Bodil Erdalsdal (midten) i Kokkenes Mesterlaug Sogn og Fjordane.  Foto: Heidi Hattestein.

Kjersti Veiteberg Eide (th) vart den glade vinnar av KOKK HEIM. Her blir ho gratulert av Hilde Wiik (tv)i Førdefestivalen, og Bodil Erdalsdal (midten) i Kokkenes Mesterlaug Sogn og Fjordane.  Foto: Heidi Hattestein.

Kjersti Veiteberg Eide frå Førde vart den heldige vinnaren av festivalfrukost-kvissen laurdag morgon på festivalen. Ho kan dermed invitere inntil 8 personar på ein 3-rettars middag og få to kokkar frå Kokkenes Mesterlaug Sogn og Fjordane heim til å lage maten. Maten vert sponsa av Coop Mega Førde. Vinnaren får sjølv bestemme dato og meny for selskapet.

Rett svar på kvissen: 

Vi stilte spørsmål om når den første Førdefestivalen vart arrangert, og svaret var 1990.

Så bad vi om namn på to av samarbeidspartane på festivalfrukosten, og her var vi ute etter Bondens Marknad Førde og Kokkenes Mesterlaug Sogn og Fjordane. 

Dag fem: Frå "fyste song" til siste trampeklapp

I løpet av fem dagar har vi brukt sansane våre godt. Vi har hørt mykje, sett, følt, ledd, dansa og kanskje fellt ei tåre eller tre. Siste festivaldag er alltid litt vemodig. Men som regel er det også den heftigaste. 

Tradisjon tru starta søndagen med Festivalgudsteneste i Førde kyrkje, kor Helga MyhrIngeborg Ulberg Sommar og Torfinn Hofstad frå Talent 2016 song og spelte. 

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

I Teatersalen vart det eit sterkt møte med songen vi alle har eit nært forhold til ; voggesongen. Den heilt spesielle forestillinga Sulla meg litt du mamma mi besto av ei gruppe kvinner frå Iran, Sri Lanka, Afghanistan, Eritrea og Syria, samt kunstnarisk leiar, Kari Malmanger. Kvar og ein av kvinnene presentere seg sjølv, og sang den songen som vanlegvis berre er for det aller kjæraste dei har. Malmanger bidrog med vakre bånsullar frå Hardanger og song. Sjølv om dei andre på scena ikkje var profesjonelle, gjekk songen til desse beskjedne kvinnene rett i hjartet. Med sterke sitat som ; “Mora mi er død, men når eg syng denne songen, så er ho her igjen.”, var det ikkje rart publikum vart rørt til tårer.

unspecified-38.jpeg

Strupesong kongane Huun-Huur-Tu hadde sin siste konsert i fagre omgjevnader på Rytne Gard i Bygstad.

FOTO: Kamilla Mygland Storaker

FOTO: Kamilla Mygland Storaker

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

I Høgsalen på Sogn og Fjordane Kunstmuseum var det berre for publikum å sette seg ned og nyte ein time med stor kunst. Trio Madeira Brasil er gitaristar i aller øverste verdensklasse, og dei serverte ein heilt fantastisk flott konsert med spanande rytmar og reportoar.

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Familiesøndagen var det konsertar både inne og ute, ansiktsmåling og mykje morro for liten og stor.

Foto: Heidi Hattestein og David Bowen

 

La Boutine Souriante går velfortent under tittelen “legendarisk”. Dei leverte med vanvittig trøkk, og ein kunne ikkje vente anna enn at det skulle bryte ut ellevill julbel framfor scena. Denne responsen vart lagt merke til hos bandet, og ein kunne nesten våge seg til å meine at dei såg litt imponerte ut over den spontane entusiasmen. Før konserten var over hadde dansaren i ensemblet gått ned frå scena for å svinge seg i lag med festivalpublikommet, og det skulle bli både to og tre (fire?) ekstranummer.

Foto: Geir Birkeland, Knut Utler, Arve Ullebø

 

På Fjordamettunet var det fyr i peisen, nysteikte sveler og deilig musikk frå den fabelaktige dansk-svenske trioen Dreamers' Circus

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

Det vart både lyrikk, folkemusikk og gode historier då Spring No Fela spelte på Jakob Sande sin fødestad på Klokkargarden i Dale. 

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Tekst: Kamilla Mygland Storaker

Dag fire: Sol under skyene!

Værgudane ville ikkje signere kontrakt med Førdefestivalen i år. Likevel skulle lørdagen bli ein av sommarens heitaste dagar.

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

 

Akkompagnert med fantastisk brass-musikk frå austerrikske Federspiel, vart det ein upåklageleg start på dag fire. Smekkfullt og smakfullt, omtrent slik kan vi vel oppsummere festivalfrukosten.

Foto: Heidi Hattestein

Festivalparaden gjekk som ei sann lyskjelde av energi gjennom Førde sentrum. Ballongar, sirkusjøgling, vals-takt og wodo-dans – her mangla det ikkje på noko ! Langs vegen sto det tjukt med folk som ikkje såg ut til å bry seg nemneverdig om dei stadig mørkare skyene over fjella. 

Foto: Arvid Anthun og Geir Birkeland

musikken kom fram til sentrum begynte det å bli heftig vått. Det skremde ikkje publikum frå gratiskonsertar med Gjermund Larsen Trio & Nordic, Noency Mosquera og Huun-Huur-Tu.

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

 

Silje Onstad Hålien gjorde seg kjend med festivalpublikummet i fjor med forestillinga Villniss. I år var ho tilbake i Førde med nytt prosjekt ; « 101 hattar å sparke før eg dør ». Med seg på lasset hadde ho Anders Löfberg.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

« Vi har ei viktig oppgåve i å bevare og vise fram den syriske kulturen. Det har de òg. Dette er vår felles verdsarv ! » Broukar hadde ein tydeleg bodskap på Møt artisten. Dei snakka om korleis dei klarer å samlast for å turnere, og kvifor det er så viktig å ta vare på kultren i den brutale situasjonen landet er i. Heile intervjuet vart streama live på facebook. Du kan besøke Førdefestivalen på Facebook for å sjå videoen.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

706 meter over bakken var det så tåkete at det kunne ha vore vanskelig å sjå artisten som sang og dansa på på toppen av Hafstadfjellet. Chouk Bwa Libéte frå Haiti let seg i alle fall ikkje skremme av været.

Video: Knut Utler

 

Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

Folk var fullstendig over seg av begeistring for tingingsverket Nattsongar av Erlend Apneseth. Konserten var ein deilig fusjon av norsk og internasjonal tradisjonsmusikk, ispedd mellom anna litt jazz og bluegrass. I følge den unge komponisten skal « Nattsongar » skal representere hans eiga oppfatning av lyden av Førdefestivalen.

Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

 

Det skulle bli trangt i Teatersalen då det endeleg var klart for syriske Broukar. Tydeligvis var det mange som ville ha meir av den transeaktige sufimusikken og dervishdansen som blei presentert på opningskonserten. Den vesle, mørke salen satt rammene for ei ekstra spesiell oppleving. Sangane var nok ny for dei fleste, men ikkje alle. I eit hjørne av salen sat ei eldre dame med sjal på hovudet som gret stille og sang svakt med til bønene som kom frå scena.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

 

Meisterspelemennene Håkon Høgemo & Tom Karlsrud hadde plateslepp på gårdsdagens konsert, og det mangla ikkje på stemning ! 

 

 

 

Herlege Federspiel fekk liv på festplassen med sin fabelaktige brass-musikk. Dei unge karane frå Austerrike gnistra av spontanitet og kreativitet, så trass i yr og vind, kunne ikkje publikum anna enn å digge!

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Kari Malmanger fekk publikum til å reflektere over fenomenet voggesang på Møt artisten. Voggesong er noko trygt, noko veldig personleg som ofte berre nærmaste familie deler. Som ein liten teaser til forestilling « Sulla meg litt du mamma mi » song Malmanger for publikum. Brått vart dei klare over kor dei har lengta etter å bli lulla for.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

Dette kjem sikkert ikkje som ei bombe for nokon, men når Jesus speler fele, då blir det fint. Og når han tek med seg fem av disiplane sine opp på scena, då er det berre å setje seg ned og folde hendene. Gjermund Larsen Trio & Nordic har vist oss lyset. Amen !

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

 

Fenomenet Huun-Huur-Tu leverte til gull. Det er ei bastant urkraft i desse karane som bergtek oss, og samtidig er musikken så rytmisk og levande at ein omtrent opplever å sitte på ein hest i gallopp over slettelandskapet på Tuva. For ein konsert !

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

 

Etter å ha øvd i ei veke var Talent 2016 endeleg klar for å ha konsert. Dei unge vaksne frå Norge, Kenya og Malawi hadde spikra saman ei kul og rytmisk forestilling, full av overaskingar og sugererande takter. 

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Folk møtte mannsterkt opp til årets festivalgalla. Programleiarane Camilla Granlien og Geir Lystrup skapte stor stemning med vakre viser, gode vitsar og attpåtil ein allsong ! Artistane var ikkje dårligare. Her var det stort spekter av forskjellige sjangrar; SambaSunda (Indonesia), Trio Madeira Brasil (Brasil), Spring du fela (Norge), Dreamers' Circus (Danmark), La Boutine Souriante (Canada), Huun-Huur-Tu (Russland), Talent 2016 (Norge/Kenya/Malawi) og Chouk Bwa Libéte (Haiti). 

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

 

Det svinga som vanleg då dansen gjekk i Festsalen.

Foto: Geir Birkeland

 

Columbi Egg var like pakka fullt som det alltid er. I går hadde Gabriel Fileflet besøk av Nordic, La Boutine Souriante og tre frå årets talent-prosjekt ; Ingeborg Ulberg Somme, Torfinn Hofstad og Helga Myhr. 

Foto: Arve Ullebø

 

Festivalnatta var hadde variert program. I Barthold Bar var det Nordisk lyd frå scena. Først ute var den svenske kvartetten, Navarra. Dernest sto danske Dreamers Circus på scena. I etasjen over hadde all musikken røtene sine frå Afrika ; Noency Mosquera & el Bongo de Boyjayá (Colombia), Chouk Bwa Libéte (Haiti) og Faytinga (Eritrea). 

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Tekst: Kamilla Mygland Storaker

Dag tre: Sterke opplevingar, store stemmer.

Den tredje festivaldagen skulle vi merkast av alvoret bak årets festvialtema, og oppleve ugløymelege konsertar med somme av dei største stjernene på programmet.

Mor Karbasi. Foto: Geir Birkeland 

Mor Karbasi. Foto: Geir Birkeland 

 

Som vanleg starta dagen med Djønne og Børsheim og Morgonstund har gull i munn. Denne gongen spelte dei i Vieåsen barnehagen. 

For dei som hadde fri frå barnehagen, var det musikk i sentrum

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

I utstillingssalen på Førdehuset møtte vi fire av årets artistar. Faytinga (Eritrea), Mor Karbasi (Israel/Spania), Nishtiman (kurdisk Iran/Irak/Tyrkia) og Noency Mosquera (Colombia). Artistane blei spurt ut om bakgrunnen for musikken dei lagar, og somme spelte eit par låtar i tillegg. Eit av intervjua som gjorde størst inntrykk var med Faytinga. Med ei svært sterk tale til publikum, vart ho eit levande symbol på kva årest festivaltema eigentleg handlar om. Les meir om møtet med Faytinga HER.

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

 

Margit Myhr demonstrerte sitt formidlingstalent på Teaterscena med forestillinga “Stilt trør kvinner i sørgedans”. Det handla om tre kvinner som har vore nøtt til å bryte opp med alt det vante og møte verda aleine. Med ein boks som einaste rekvisitt i tillegg til instrument og ei klokkeklar stemme, tok Myhr oss med langt ut frå festivalrammene og inn i historier der drøymar og realitet ligg langt frå kvarandre.

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø


Så var det lusjkonsert med Noency Mosquera. Ein meir struttande person enn henne skal du leite lenge etter. Dette er ei dame som lever for å spre glede, først og fremst for å gjennopprette moralen i eit lokalsamfunn som har vore sterkt prega av den brutale gerilljakrigen i heimlandet, Colombia. Som tilskodar var det berre å suge til seg den enorme energien til denne fargerike dama. God mat var det visst òg!

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

 

 

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler


Den svensk-norske duoen Gunnar Stubseid & Ale Møller skapte kjempestemning på Førde Kulturskule. Dei henta fram både nytt og gamalt reportoar, og viste kva det inneber å bli kalla legendarisk.

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

 

 


Värttinä spelte på Førdehuset på ettermiddagen. I raude, tradisjonsrike drakter, sjarmerte dei tre nydlege jentene frå Finland publikum i senk med sin fleirstemte song. Vi fekk høyre om tordenfuglar og andre gode historier, og blei minna om kor utrulig glade vi eigentleg er i det mjuk-harde finske språket.

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

 

 

SambaSunda fekk æra av å huse den intime scena i Teatersalen på Førdehuset. Her presenterte dei urban indonesisk musikk på sitt beste i lett blanding med blant anna brasilianske sambatakter.

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

 

På Festplassen fekk festivalungane nok eit høve til å le seg i filler då Circus Raj hadde sitt siste show. Dei spretne og heil-sprøe indarane imponerte igjen med sine lure triks og glitrande antrekk.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

 

Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

Dei som kom seg inn på Terje Isungset sin konsert Arctic Ice Music, fekk ein opplevelse heilt utanom det vanlege. Med ekste is-instrument møtte Isungset musikarar som representerer urfolk frå Canada, Tuva og Sameland. Publikum sat som trollbatt og lytta til det fascinerande, mystiske lydbildet. Denne produksjonen var skapt for og i samarbeid med Førdefestivalen og endte med å bli ein heilt magisk konsert.

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

I samarbeid med Jølstraholmen og Jølster mottak, inviterte festivalen til konsert med Faytinga, musikaren og fridomskjemparen frå Eritrea. 

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

Med musikk, sang og pantomime fortalde Raymond Sereba rytme-eventyr omforviklingar og korleis ein kan løyse dei. Ein festivalfredags kveld er ikkje fullverdig utan ein skikkelig barnekonsert med felles dans på scena til slutt. 

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

 

 

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Så var det kurdiske Nishtiman. Dette fantastiske ensemblet leverte utan tvil ein av årets beste konsertar. Liknande rytmekjensle og musikalsk perfeksjon på alle plan skal ein leite lenge etter å oppleve. Salen tok av då musikarane kom ned frå scena og satte fyr på eit allereie glødande dansegolv.

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

 

Mange hadde gleda seg til å sjå konserten med headlineren til årets festival; Mor Karbasi. Dei som fekk med seg timen med henne i Idrettshallen, kan sverge på at dei fekk det dei hadde betalt for. Karbasi tok oss med storm. Med det ville håret, den elegante handgestikuleringa og den flotte kjolen framsto ho som Esmeralda i Ringeren fra Notre Dame. Stemma hennar var så vakker at det gjer vondt å tenke på at den kanskje alt er reist frå Førde. Spørs om ho berre må kome tilbake neste år.

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Dansen går var som alltid ein suksess!

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Columbi Egg låg stemninga som vanleg litt over takhøgde.

Foto: David Bowen

I Førde kyrkje tok vi eit djupdykk i den mangfaldige religiøse musikken frå Syria. Konserten “Syriske bøner” er eit resultat av eit samarbeidsprosjekt med Kirkelig Kulturverksted, og skal også gjevast ut på plate.

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

 

 

Sigøynarfesten kunne ikkje bli kjedeleg. Mahala Rai Banda som starta kvelden, satte standarden og kjørte på med fullt trøkk frå første låt. Resultatet var umiddelbar psykedelisk freestyle-dans framfor scena. Neste band til pers var Romengo som gjorde sitt for å teste uthaldet i rytmemusklaturen til dei fram-møtte. Skryt til alle dei svette danseløvene som skapte den energiske fredagskvelden vi leita etter! 

Tekst: Kamilla Mygland Storaker

Kom på festivalfrukost - vinn ein kokk!

Saman med Kokkenes Meisterlaug og Bondens Marknad Førde inviterer vi til gratis frukost på Langebrutorget under rådhustaket! Det vert bufféar med mat og drikke, og vi kan vel ikkje kalle oss musikkfestival utan å servere noko frukostmusikk attåt!

I år som i fjor kan du vinne ein kokk heim! På frukosten vil du ha høve til å delta i ein quiz der du kan vinne ein kokk frå Kokkenes Mesterlaug, som kjem heim til deg for å tilbrede og servere ein festmiddag til deg og dine gjester.

Ein festmiddag heime hos deg sjølv, laga av kokkar frå Kokkenes Mesterlaug, kven vil vel seie nei takk til det? 

Konkurransen og premien er i regi av Kokkenes Mesterlaug, og er sponsa av Coop.

Syrisk-ortodoks messe i Førde kyrkje.

Syrisk-ortodoks messe blir feira i Førde kyrkje tidleg sundag morgon frå kl 08.00-10.00. Truleg er det fyrste gong slik messe blir feira her til lands.

Det er sume av artistane på konserten Syriske bøner, som Førdefestivalen skipar til fredag kveld i Førdekyrkja, som har bede om å få halda messe også. Dei høyrer til den syrisk-ortodokse kyrkjelyden i Zahle, som ligg i Bekaa-dalen nord for Beirut. Songen er ein sentral del av alle messene deira, men det viktigaste er sjølvsagt forvaltninga av sakramenta. Det syrisk-ortodokse kyrkjesamfunnet er det einaste i verda som framleis held liturgien på arameisk, Jesu eige morsmål.

Fader Jaques som syng heime i kyrkja i Zahle der han er prest.

Fader Jaques som syng heime i kyrkja i Zahle der han er prest.

 

– Kvifor vil de halda messa dykkar i Førde kyrkje?
– Vi tenkte at det var lenge å vera fem dagar utan å halde messe. Vi kom hit på onsdagen, og reiser heim sundag. Når vi er heime, har vi messe kvar dag, forklarar fader Jaques. Han er presten i kyrkja deira, og ein av songarane i koret som er med på konserten fredag kveld. Bakgrunnen hans er frå Syria, men han har budd mange år i Libanon og har funne kona si der.

Han blei svært glad då han fekk ja på spørsmålet om dei kunne få halde messe før dei reiser heim sundag. Ikkje berre for deira eigen del, men også med tanke på at det kan vera fint for norske kristne å feira messe saman med dei. Det blir eit unikt høve til å feira messe saman med folk frå den syrisk-ortodokse greina av dei kristne i verda. Gresk-ortodokse finst det fleire av i Noreg, men dei har ein svært ulik måte å halde gudsteneste på, meiner Fader Jaques.

Her er Fader Jaques og Oud-spelar Aboud Zeino saman med songarar i koret. Frå ei innspeling i Zahle i vinter.

Her er Fader Jaques og Oud-spelar Aboud Zeino saman med songarar i koret. Frå ei innspeling i Zahle i vinter.

– Korleis ser du på om norske lutheranarar vil gå til nattverd med dykk på sundag?
– Det er svært hyggeleg om dei vil det. Eg ser nattverden som eit fellesskapsmåltid mellom alle som er døypte, og vonar vi kan feire denne messa saman.

– Kva vil du gje oss gjennom å feira denne messa her?
– For det fyrste vil eg be Gud om å hjelpa og signa dette landet, og for det andre vil eg be folk her om å elske Gud. Når ein ser alt som skjer i verda i desse tider, kan hende særleg i Midtausten, er det svært viktig å tenkja igjennom korleis ein skal handle. Det er mi bøn at de må vera sterke og vakne og gjera det som er rett her i dette utruleg vakre landet dykkar, seier Fader Jaques.

Sundag reiser han heim til Libanon og utfordringane der. Landet er på brestepunktet etter å ha teke imot over ein million flyktningar. Omlag kvar fjerde som bur i Libanon no er flyktning. Mellom anna har alle prisar auka dramatisk, både på mat og husvære.

Messe frå kyrkja i Zahle.

Tekst, foto og video: Marianne Lystrup

Møt artisten: Faytinga

Det skulle bli eit gripande møte med den stolte artisten frå Eritrea. For publikum vart det mildt sagt tydeleg at flyktningane sin situasjon er mykje enklare å snakke om enn å leve i.

Intervjuet med Faytinga, eller Dahag Faid Tinga som ho eigentleg heiter, vart leia av Dore Stein, ein journalist frå San Francisco som er produsent i radiokanalen Tangents Radio. Han starta praten i den triveleg dekorerte Utstillingssalen på Førdehuset med å snakke om instrumenta til artistane. Dei haldt fram ein infusjon av ei harpe og ein gitar, og ei tromme som ein gong har vore eit graskar. Vidare gjekk temaet over til folkegruppa Faytinga tilhøyrer, nemleg Kunama-folket. Ho viste tydeleg at ho var stolt av sine røter.

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

 

Det var nok ikkje så mange i salen som forsto orda i sangane til Faytinga, men bodskapen, den fekk vi med oss. Det er noko så skjørt og så intenst ved den stemma og det ansiktet når ho syng. Ved Dore Stein sitt neste spørsmål skulle vi kome nærmare innpå kvifor. Det skulle vise seg at ein av musikarane til Faytinga ikkje fekk høve til å kome til Førdefestivalen. Orsaka er at han ventar på å få avklart asylsøknaden sin i Sverige. Det har han venta på i to år.

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

 

Straks Faytinga begynte å snakke om dette vart ho svært opprørt. Korleis er det mogleg at menneske ikkje kan bevege på seg fordi nokon ikkje vil gje dei papir ? Ho snakka om folket sitt, heimlandet sitt, krig og flyktningar. Kvifor må folk ha det så forferdeleg ? Dei må ha hjelp! Publikum satt som frosne i stolane sine med store auge og høyrde på dei sterke, forlangande orda til artisten dei var komne for å bli kjende med. Då Faytinga til slutt tok til tårene, var det som om vi forsto at den intensiteten i sangen vi hadde høyrt tidlegare først no ville bli forståeleg for oss.

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

Tekst: Kamilla Mygland Storaker

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

 

Dag to: Villt, vakkert og ganske vått

Festivalens andre dag hadde eit vidt spenn frå jøglerisk galskap og til jødisk englesang.

FOTO: Arvid Anthun

FOTO: Arvid Anthun

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Også torsdag starta vi med dei minste, i Nærleiken barnehage. Nok ein gong fekk duoen Djønne og Børsheim servert ein god start på dagen med viser frå Hardanger.  

For dei vaksne var det samling på Sunnfjord hotell, der Førdekonferasen diskuterte “kulturens kraft i eit samfunn i endring”. Åtte innleiarar satt rammene for ein kreativ debatt i lag med dei ca hundre påmelde. Ole Hamre, ein av hovudpersonane bak kulturfenomenet Fargespill, snakka om kvifor kunst bør gjeninnførst som eit viktig fag i skulen. Hamzeh Alsheikho snakka om si erfaring som flyktning frå Syria, og kva som skulle til for at han klarte seg så bra og no jobbar som vitenskapleg assistent på Sosiologisk institutt på UiB. Rådmann i Flora fortalde kva som gjer at kommunen hans tener pengar på innvandring. Etter ein intens workshop var det til slutt statsråd Himanshu Gulati frå kulturdepartementet sin tur til å tale. Han fekk også mange gode tips å ta med seg heim igjen.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

Medan debatten pågjekk var det musikk i sentrum, der vi mellom anna fekk ein smakebit på konserten til spanske Vigüela og ungarske Romengo.

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

 

For dei som trassa regnet, var nok dagens høgepunkt mykje mogleg Circus Raj. Denne galne gjengen dansa på spikrar, sjonglerte med knivar og det som verre er. Vær om deg om du vil sikre ein plass på sirkuskurs for barn før dagens forestilling !

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

Viguela hadde sin andre konsert denne veka, i Festsalen på Førdehuset.

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

FOTO: Arvid Anthun

FOTO: Arvid Anthun

På opningskonserten vart det fullt hus. Her kom konsertnummera som perler på snor, og mellom andre gjorde Mor Karbassi, Romengo og Nishtiman stort inntrykk. Sufi-gruppa Broukar frå Syria imponerte med transetakt og dans, og den sjarmerande Noency Mosquera skapte sommarstemning i salen. Faytinga frå Eritrea traff publikum med sitt intense utrykk og stemme. På scena sto også dei tre ungdomane Jawana Thayaseelan, Mira Thiruchelvam og Gutu Abera som møtte stor begeistring og heftig aplaus då dei velfortent vart tildelt Sparebanken Vest sin musikkpris. Heile forestillinga vart knytta saman av den elegante konferansieren Laveen Kaur.  

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

 

Dansen går kunne by på tradisjonell norsk gamaldans med Sindre & Co, før Café Aman Istanbul sensualiserte scena med gresk-tyrkisk takt.

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

 

Medan det fossa ned ute, senka skuldrene seg inne då det lei mot sein kveld. Med ekte sarkastisk skotsk humor, fekk den herlege duoen Mairearad & Anna (Jigs, reels and beers), fram fliren i folk som hadde funne vegen til Restaurant Hugleik på Scandic Sunnfjord hotell. Les Sunniva Brynnel sin anmeldelse her.

 

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

For natteravnane vart det ei trolsk og tåketung sommarnatt på Jøster. Innanfor veggane på dei vakre husa i tunet på Jølstramuseet, var det mange artistar som spelte opp til fest og kjempestemning; Trioen Värttina frå Finnland, Vigüela frå Spania, Radik Tyulyush frå Huun-Huur-Tu (Russland) og Gunnar Stubseid & Ale møller (Norge/Sverige). I tillegg kunne fekk vi første framsyninga til årets talenta frå Norge, Malawi og Kenya. Mat måtte ein ha! Og på menyen sto saftig hjorteburger. Kvelden gjekk altfor fort!

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Tekst: Kamilla Mygland Storaker

Lunsjkonsert: Noency Mosquera - OBS! FLYTTA INN I KANTINA

 

Ta fredagslunsjen i kantina på Førde Rådhus i lag med Noency Mosquera og El Bongo de Boyajá! 

 Dersom du var tilstades på opningskonserten i Idrettshallen så har du kanskje allereie bestilt deg billett til lunsjkonserten med Noency Mosquera, og om du ikkje fekk med deg dette fyrverkeriet torsdag kveld så anbefalar vi deg å ta turen innom Førde Rådhus til lunsj og fargerike colombianske rytmar. For når colombianske Noency Mosquera og bandet hennar spelar opp, vil dei aller fleste berre danse berrføtt og nyte livet!

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

På menyen står fritanga m/ frijoles & arroz con coco - ein tallerken med steikt kylling, biff og chorizopølse servert med røde kidneybønner, steikte bananer, små urte poteter, ris kokt i kokosmelk & frisk grøn salat. I Colombia er juice som drikke ein selvfølge til lunsjen, her brukar dei å blande mange av sine fantastiske gode frukter, derfor vert det sjølvsagt servert fruktjuice på rådhusterrassen også. Colombia er og kjent for sine svært søte desserter. Berlinerboller vert derfor eit søtt og godt innslag i denne lunsjmenyen.

Tre unge musikk- og dansetalent heidra med Sparebanken Vest sin Musikkpris for 2016

Jawana Thayaseelan og Mira Thiruchelvam frå Sri Lanka og Gutu Abera frå Etiopia vart i kveld heidra med Sparebanken Vest sin Musikkpris for 2016. Prisen er på 20 000 kroner, og dei tre unge musikarane mottok prisen på opningskonserten på Førdefestivalen torsdag kveld.

 

Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

Jawana Thayaseelan er frå Sri Lanka og kom til Førde i 2006. Ho har dansa tradisjonell hinduistisk dans sidan ho var lita jente. Sidan ho dansa for eit stort publikum for aller første gong med Fargespill i 2008 på Førdefestivalen, har ho vore ein sentral dansar i ensemblet.  

Mira Thiruchelvam har også anene sine frå Sri Lanka. Ho kom inn i Fargespill i 2013 og har sidan sett sitt preg på framsyningane som ein del av bandet. Ho spelar tradisjonell tamilsk fløyte, og imponerer med krevjande vokalperkusjon. Etter å ha opptredd åleine og saman med andre i mange år, etablerte ho nettopp bandet 9 grader Nord, som har hyppige konsertar i Bergen.

Gutu Abera kom frå Etiopia til Norge som flyktning i 2010. I januar i år var han solist på den TV-sende gallakonserten i høve Kongen og Dronninga sitt regentjubileum. På opningskonserten i Førde har han igjen rørt publikum til tårer.

Dei tre unge musikk- og dansetalenta har gjennom fleire år vist kva store ambisjonar dei har, både på eigne vegne og på vegne av ensemblet dei alle  er ein del av, Fargespill. Dette multikulturelle eventyret som starta i Bergen for 12 år sidan, har no ti søsterprosjekt i norske byar, og tre i Sverige. Gjennom sine framsyningar har dei samla ti-tusenvis av menneske til konsertopplevingar i Operaen, ved Grunnlovsjubileet, på Førdefestivalen og seinast ved Regentjubileet.

Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

Tusseskap til vekst og glede

Tekst: Marianne Lystrup

– Vi må ta tusseskapen tilbake og bruke han til noe fornuftig!

Den over heile Noreg fargespelande artisten Ole Hamre kom med oppfordringa framfor ein sal full av kulturbyråkratar og ordførarar under Førdekonferansen torsdag.

FOTO: HEIDI HATTESTEIN

FOTO: HEIDI HATTESTEIN

Hamre er kjent for sitt arbeid med kulturfenomenet Fargespill, som har skapt stor glede landet rundt i fleire år. Så han skulle vera ei god kjelde når ein vil kasta lys over korleis ein kan mobilisere kulturens kraft i den endringa vi som samfunn no står oppe i, slik konferansen i år har sett seg føre.

 

Vi treng det

FOTO: HEIDI HATTESTEIN

FOTO: HEIDI HATTESTEIN

– Matematikk er vårt mest presise språk. Difor treng vi det. Kunst vårt minst presise språk. Difor treng vi det. Mistar vi kunsten, mistar vi det eine auga og blir ute av stand til å krysspeile, og til å oppleva djupna. Men nett det er i ferd med å skje i skolen i Noreg, sa han.

For ei tid sidan vart han oppnemnt til leiar av ei ekspertgruppe som skulle sjå på dei estetiske faga i skolen. Det vart ei deprimerande oppleving. Lærarane var fortvilte over korleis desse faga har vorte nedprioritert dei seinare åra. Årsaken dei viste til, var at rektor ikkje ville prioritere det. Men bak rektor står både skoleeigarar, politikarar, og ‘folk’. Så kan ein lure på kvifor ‘folk’ ikkje meiner kunst og kultur er viktig, og Hamre tok på vegne av kulturarbeidarane på seg skulda:

– Folk synest ikkje at kunst og kultur er viktig fordi vi ikkje har klart å gjera oss viktig. Vi har ikkje klart å koble kunst og kultur til hardcore samfunnsutvikling. Ikkje klart å kobla oss til pengane. Det er krevande, for mest all verdi som ligg i kunst og kultur er immateriell. Men det er då utruleg at vi har late teknokratane stikke av med eigedomsretten til begrepet innovasjon. har vi sove i timen.

FOTO: DAVID BOWEN

FOTO: DAVID BOWEN

 

Kva har du?

FOTO: DAVID BOWEN

FOTO: DAVID BOWEN

Direkte til tema om kunst og integrering peika han på at kunsten alltid ser etter det som er mogleg. Når vi presenterer Fargespill, er det alltid som eit kunstprosjekt, ikkje eit sosialprosjekt. Men det er eit kunstprosjekt som får sosiale konsekvensar. Kunsten spør alltid: Kva har du? Eit sosialt prosjekt spør alltid: Kva manglar du?

Det er spørsmålet ‘kva har du?’ som får fram krafta i framsyningane våre. Det er kunstens ibuande ressurs som endrar liva deira, og liva våre som publikum. Ungane står ikkje på scena fordi vi skal hjelpe dei. De er der fordi vi treng dei. Ingen andre kan gjera det dei gjer, sa Hamre.

Han minte om at mykje av motviljen mot flyktningar har rot i kjensler. Men nett kjensler er kulturarbeidarane sin arena.

– Vi forvaltar kjenslene sitt språk. Dette er vår arena som vi ikkje må overlata til andre. Det grensesprengande, paradoksane, ja tusseskapen – vi må ikkje overlate slikt til manipulerande politikarar og religiøse fundamentalistar, erklærte Ole Hamre, og i god kulturell ånd, slutta han av som han byrja, ved å få forsamlinga med seg i song. 

 

Ja, vi skal forandre

Førdekonferansen heldt vidare fram gjennom dagen, med ei rad engasjerte innspel frå folk med ulik bakgrunn og kompetanse. Frå Nordic Black Theatre kom informasjonssjef Dominic Wilson og fortalde om vellukka satsingar når ein berre vågar seg utanfor dei vante boksane. Og som svarte eit rungande ja på spørsmålet om invandringa skal forandre norsk kultur. Med grunnen at den norske kulturen alt er farga av tradisjonar med utgangspunkt i andre land.

Åtte år

FOTO: DAVID BOWEN

FOTO: DAVID BOWEN

Frå Iran kom Mahmoud Farahmand som åtteåring. No er han talsperson for LIM – Likestilling, Integrering, Mangfold, og aktiv politikken i Porsgrunn. I sitt innlegg peika han på at alle kommunar har aktivitetar som ein kan nytta i integreringsarbeidet, frå fotball og dans til korps. Ved å ta del i slikt, blir det lettare å lære seg dei sosiale kodene og forstå kjerneverdiane i den norske kulturen.

 

Ros til Florø

Ein kommune som har fått mykje ros for sitt integreringsarbeid er Florø. Dei var representerte ved rådmann Terje Heggheim, som viljug delte gode råd med forsamlinga. Han nytta eit bilete frå Astruptunet, måla i 1924, som forkynner: ‘Eit godt tre ber god frukt’.

– Det er eit godt bilde på integrering. Skal du flytte eit tre, må du ta med deg noko av røtene, elles kan det ikkje bera frukt. Men det må òg vera rom for nye, friske greiner. Og som det er sagt, born må ha både røter og vengjer. Men mange av dei einslege, mindreårige asylsøkjarane som kjem til Noreg, har aldri fått prøvd seg på eit einaste vengjeslag, sa han, og la til at i ei ideell verd skulle ingen vera einsleg mindreårig asylsøkjar, men som det noe er, er verda ikkje nokon god plass å vera for mange born.

 

 

Dette er alle foredragshaldarane: 
 

Ole Hamre, musikar og komponist. Ein av gründerane bak Fargespill. 

Hamzeh Alsheiko, vitskapeleg assistent ved Sosiologisk institutt ved Universitetet i Bergen. Kom til Norge som syrisk flyktning for halvanna år sidan. 

Mahmoud Farahmand, talsperson for LIM (Likestilling, Integrering og Mangfold)

Dominic Wilson, informasjonssjef ved Black Box Theatre.

Terje Heggheim, rådmann i Flora kommune.

Silje Grastveit, kaospilot og sosial entreprennør. Hadde ansvar for workshopen med problemstillinga "Korleis kan vi mobilisere kulturens kraft for best mulig integrering og inkludering?"

Hallgeir Isdahl, konserndirektør CSR Sparebanken Vest

Himanshu Gulati, statssekretær i Kulturdepartementet.

Foto: heidi hattestein

Foto: heidi hattestein

Slik vart første dag!

FOTO: HEIDI HATTESTEIN

FOTO: HEIDI HATTESTEIN

I går tjuvsatrta vi festivalveka, og det kjendest godt ! Med lekkert sommarvær på overskya ti grader, fekk vi på plass fire konsertar, ei kunstutstilling og ein kinofilm. Folk og fe stilte mannsterkt opp som publikum. 

Dagen starta i sandkassa på Solsida barnehage på Haugum, med duoen Djønne og Børsheim og "Morgonstund har gull i munn". Alle fekk synge med, og alle fekk lære kva ei Hardingfele er - og kor fint den let ! Og kor langt eit trekkspel kan strekke seg. 

FOTO: ARVE ULLEBØ

FOTO: ARVE ULLEBØ

FOTO: ARVE ULLEBØ

FOTO: ARVE ULLEBØ

 

Seinare på dagen vart fjellet tatt i bruk. "Ut på tur, aldri sur", sa dei og gjekk til Halbrendstølen. Her var det så god stemning at til og med froskane song ! Sjølv om det ikkje var morgon... Annlaug Børsheim, Ingemund Askeland og Mari Skeie Ljones skapte ein nydeleg ettermiddag for eit lukkeleg, pølseetande publikum. 

FOTO: HEIDI HATTESTEIN

FOTO: HEIDI HATTESTEIN

FOTO: HEIDI HATTESTEIN

FOTO: HEIDI HATTESTEIN

Tidleg på kveldinga vart festivalutstillinga “Resonans” av Kristin Skrivevik offisielt opna. Med-arrangør Sunnfjord Kunstlag, hadde invitert Susanne Svenseid, direktør i Norske kunstforeninger, til å seie nokre ord om kunstnaren og dei levande bildene hennar. I tillegg var det minikonsert med festivalartistane Beatrice Deer og Evie Mark frå Canada som skapte stor begeistring. Utstillinga blir ståande til søndag. 

FOTO: KNUT UTLER

FOTO: KNUT UTLER

FOTO: KNUT UTLER

FOTO: KNUT UTLER

På Førdehuset utpå kvelden var vi plutseleg i Tyrkia, i lag med Café Aman Istanbul. Denne livlige gjengen gleder vi oss til å bli betre kjend med på dansekurs torsdag og fredag !

FOTO: KNUT UTLER

FOTO: KNUT UTLER

FOTO: KNUT UTLER

FOTO: KNUT UTLER

Til Blomsterhagen restaurant i Florø kom den spanske gruppa Vigüela. Sidan verdifull bagasje ikkje kom fram med flyet, måtte musikarane vere kreative for å fullføre konserten. Både gryter, skeier og cola-flasker fekk ny nytte. Sang og musikk vart det. Og på menyen kunne ein velge vidt, alt frå betasuppe til spanske kjøttbollar.

FOTO: DAVID BOWEN

FOTO: DAVID BOWEN

FOTO: DAVID BOWEN

FOTO: DAVID BOWEN

FOTO: DAVID BOWEN

FOTO: DAVID BOWEN

I Gloppen vart det Jigs Reels & beers med Mairearad og Anna frå Skottland. Vi er svært nøgde med å desse to garva musikarane med på laget når vi hadde vår første konsert i Gloppen ! Måtte det bli fleire med minst like god stemning.

FOTO: ARVE ULLEBØ

FOTO: ARVE ULLEBØ

Tekst: Kamilla Mygland Storaker

Talentfullt treff under Storehesten

Tirsdag kveld hadde årets talent si første øving. Dei møttest på Rytne gard kor det vart mat, småprat og bogeskyting før den seriøse jamminga sette i gang. Gjennom veggane på den gamle låven på Rytne, kunne ein høyre starten på eit nytt internasjonalt musikalsk eventyr frå Kenya, Malawi og Norge.   

IMG_0989.JPG

Talentprosjektet er eit samarbeid mellom Førdefestivalen og Rikskonsertane. Kvart år samlast unge talentfulle musikarar frå Norge og to andre land til to vekeslange verkstadar. Den første verkstaden skjer i samband med Førdefestivalen, den andre i eitt av dei andre landa som er representerte i prosjektet. Med talentprosjektet ønskjer festivalen å gje unge musikarar høve til å utvikle seg sjølv i møtet med andre musikktradisjonar.

I år kjem talent-deltakarane frå Kenya, Malawi og Norge. 

Norske deltakarar er alle studentar ved Norges musikkhøgskole: 
Helga Myhr frå Torpo i Hallingdal - fele, dans, vokal
Ingeborg Ulberg Sommar frå Røros - fele
Torfinn Hofstad frå Verdal - fele

Frå Kenya kjem desse tre:
Faith Wangui – vokal, dans, gitar
Saumu Kazia – dans, trommer, vokal
Omari Mwatela Swaleh – perkusjon (sengenya, marimba, chapuo, kayamba, leg jingles)

Turleiar for talenta frå Kenya er Wakake Otieno, som tidlegare har delteke i talentprosjektet i Førde.

Dei tre deltakarane frå Malawi er:
Asante Maulidi - perkusjon, dans, vokal
Thokozani M¹doko - vokal, dans, perkusjon
Patrick Chimbewa - tsansi (mbira)

Kunstnarlege leiarar for Talent 2016 er Ivan Mazuze og Unni Løvlid. 

 

Tekst: Kamilla Mygland Storaker

Draumar veks på tre

Framfor Torgscena kan du no finne to ekte draumetre. I samarbeid med Lions International har Førdefestivalen invitert barn frå Førde og Kampala i Uganda til å skrive ned nokre av sine tankar og håp for framtida, og henge dei opp i glade fargar under festivalveka. I dag, tirsdag, var ungar frå Nærleiken og Vieåsen barnehage i sentrum for å pynte to struttande grøne draumetre.

 

Festivalen ønsker både barn og vaksne velkomne til å dele sine draumar – store og små – og henge dei opp framfor Torgscena !

Theodor drøymer om ein sommarfugl....

Theodor drøymer om ein sommarfugl....

Desse fine sommarfuglane er teikna av skuleborn i Kampala, Uganda. 

Desse fine sommarfuglane er teikna av skuleborn i Kampala, Uganda. 

 

Det blir mykje program for heile familien gjennom veka. Her har du ei oversikt :

Tekst: Kamilla Mygland Storaker