"Klangen av Norden" i fokus på Førdefestivalen 2017

 
Musikalsk leiar for Gudbrandsdølenes spelemannslag, Aslak Brimi, og den orkester-geniet Karl-Johan Ankarblom blir sentrale når det 40 manns store Nordic Sound Folk Orchestra opnar Førdefestivalen 2017.  Foto: Knut Utler

Musikalsk leiar for Gudbrandsdølenes spelemannslag, Aslak Brimi, og den orkester-geniet Karl-Johan Ankarblom blir sentrale når det 40 manns store Nordic Sound Folk Orchestra opnar Førdefestivalen 2017.  Foto: Knut Utler

 

- Dette har aldri vore gjort før, seier direktør Hilde Bjørkum, når ho presenterer den store satsinga på «Klangen av Norden» som tema for Førdefestivalen 2017. Hovudsatsinga er prosjektet «Nordic Sound Folk Orchestra» eit all-nordisk strykeorkester på førti musikarar og solistar, som skal framføre spesialskriven musikk frå fire nordiske komponistar.

- Vi vil presentere klangen av Norden anno 2017, fortel Bjørkum. Det inneber at den nordiske verdsmusikkscena også vil få sin plass i programmet. Og sjølv om festivalen har ei storsatsing på det nordiske, vil ei rekke artistar frå andre deler av verda stå på scena i Førde, også i 2017, lovar direktøren.

 

Nordic Sound Folk Orchestra – folkemusikk i storformat


40 folkemusikarar, 4 komponistar og 8 solistar vil utgjere ”Nordic Sound Folk Orchestra”, det første prosjektet i sitt slag, der oppdraget er å løfte fram solistiske tradisjonar i eit orkesterformat på folkemusikken sine premissar.

Basen i prosjektet er eit all-nordisk orkester sett saman av felespelarane i Gudbrandsdølenes Spelemannslag (Norge), medlemer av folkemusikkbandet Folk All-in Band (Sverige), Baltic Crossing (Finland/Danmark) og Harald Haugaard kvintett (Danmark). Solistar er Olav Luksengård Mjelva på hardingfele (Norge), Olov Johansson på nyckelharpe (Sverige) og stjernevokalistane Ulla Pirttijärvi (Sapmi/Finland), Lena Willemark (Sverige) og Berit Opheim (Norge). I tillegg vil komponistane også vere solistar i prosjektet.

 

Folk All-in Band er Karl-Johan Ankarblom sitt folkemusikk-storband vil ha eigen konsert under festivalen, i tillegg til å vere med i det store Nordic Sound Folk Orchestra. 

Folk All-in Band er Karl-Johan Ankarblom sitt folkemusikk-storband vil ha eigen konsert under festivalen, i tillegg til å vere med i det store Nordic Sound Folk Orchestra. 

 

Urframføring på opningskonserten 2017


Fire leiande nordiske komponistar innan folkemusikken skal lage ny musikk til prosjektet; nemleg Antti Järvelä (Finland), Mia Marin (Sverige), Harald Haugaard (Danmark) og Jorun Marie Kvernberg (Norge).  I tillegg til nye komposisjonar, vil også tradisjonsstoff frå dei nordiske landa bli framført i ny drakt.

 
 
– Vi seier ganske ofte at ein konsert er «unik», men denne gongen er det verkeleg sant! Det kjem til å gå fleire tiår før nokon lukkast i å samle så mykje spisskompetanse innan den nordiske folkemusikktradisjonen på ei og same scene igjen, seier Ankarblom.
 

Til å leie det heile har festivalen sikra seg svenske Karl-Johan Ankarblom, eitt av dei heitaste namna i Norden når det gjeld arrangering og orkestrering. Han har prosjekt med London Philharmonic Orchestra, BBC Symphony Orchestra og Royal Philharmonic Orchestra Stockholm på CVen, men sjølv for han overgår Førde-prosjektet det meste!

Leiar for Gudbrandsdølenes spelemannslag, Aslak Brimi, som nyleg vart kåra til Årets Folkemusikar i Norge, deler entusiasmen. - Dette blir ein smeltedigel med nokre av det beste nordisk folkemusikk har å by på. Det kjem til å bli fantastisk, seier han, og legg til at Gudbrandsdølenes gler seg vanvittig til å vere ein del av gigantprosjektet.

 
 
- Dette er ei av dei største prosjektsatsingane vi nokon gong har gjort, fortel festivaldirektør Hilde Bjørkum.
 

- Dette er ei av dei største prosjektsatsingane vi nokon gong har gjort, fortel festivaldirektør Hilde Bjørkum. Riksscenen i Oslo er samarbeidspart, og konserten vil også bli framført der til hausten. – Vi er òg glade for at både Kulturkontakt Nord og Nordisk kulturfond støttar heilhjarta opp om prosjektet, seier ho.

 
Baltic Crossing - med finsk sisu - står på programmet for Førdefestivalen 2017! 

Baltic Crossing - med finsk sisu - står på programmet for Førdefestivalen 2017! 

Mange av dei nordiske artistane, m.a. Baltic Crossing, Harald Haugaard kvintett og Folk All-in Band kan òg opplevast i eigne konsertar utover i festivalen. Dei danseglade kan sjå fram til drivande dansespel av Gudbrandsdølenes spelemannslag, som har vunne Landskappleiken, folkemusikkens Norgesmeisterskap, heile åtte gonger, og vore nærmast einerådande på toppen av resultatlistene dei siste åra.

 

NordicFolkBrown.gif

Music Norway lanserer «Nordic Folk»
 

I samarbeid med folkemusikkorganisasjonane og eksportkontora i dei nordiske landa, har Music Norway teke initiativ til å etablere merkevara «Nordic Folk». - Målet er å gjere nordisk folkemusikk meir synleg i verda utanfor Norden, samt å styrke den felles-nordiske marknaden for våre eigne artistar, seier direktør i Music Norway, Kathrine Synnes-Finnskog. Ønsket er at tiltaket skal skaffe fleire jobbar for musikarane og betre rammevilkåra for bransjeaktørane.

At Music Norway, som Førdefestivalen har eit nært og årelangt samarbeid med, lanserer Nordic Folk parallelt med at festivalen har fokus på Norden, ser Bjørkum på som ein vinn-vinn-situasjon. - Vi vil det same; få nordisk folkemusikk opp, fram og ut! 

 

Også nye nordiske klangar


Det folkemusikalske landskapet i Norden anno 2017, har også sterke innslag av musikk frå andre kantar av verda. - Gjennom fleire tiår har musikarar med røter i andre tradisjonar etablert seg her nord, og gjort oss rikare med sin musikk, seier festivaldirektøren, som mellom anna ser fram til å høyre gruppa ComboNations i Førde til sommaren. I ComboNations har den norsk-iranske musikarenJavid Afsari Rad samla leiande innvandrarmusikarar i Norge; Jai Shankar, Aissa Tobi, Harpreet Bansal, Diom de Kossa og Solo Cissokho.  Javid Afsari Rad vart av regjeringa utnemnd tilstatsstipendiat dette året, ein av dei største anerkjenningane ein norsk musikar kan få. - Vi er svært glade for å kunne presentere Afsari Rad og medmusikarane hans iFørde til sommaren, seier Bjørkum.

 

Førdekonferansen 2017


- Også Førdekonferansen kjem til å ta opp spørsmål med eit nordisk perspektiv, men òg med eit blikk på oss i Norden utanfrå, fortel Bjørkum. I samband med at Norge overtek formannskapsrolla i Nordisk Ministerråd i 2017, har Kulturminister Linda Hofstad Helleland mellom anna lansert integrering og inkludering, medieøkonomi og kreative næringar som fokusområde innan det nordiske kultursamarbeidet. Dette vil konferanseprogrammet i Førde følgje opp.

 
Olav Luksengård Mjelva er ein av solistane i det store nordiske prosjektet Nordic Sound Folk Orchestra i Førde til sommaren. Foto: Aron Mattson 

Olav Luksengård Mjelva er ein av solistane i det store nordiske prosjektet Nordic Sound Folk Orchestra i Førde til sommaren. Foto: Aron Mattson 

 

Festivalartistar frå heile verda


Sjølv om festivalen satsar stort på nordisk musikk dette året, vil programprofilen vere like internasjonal som alltid, forsikrar Bjørkum, som for tida jobbar intenst med programmeringa av den 28. Førdefestivalen. Festivalen vert som alltid arrangert i veke 27, og går av stabelen 5.-9. juli 2017. 


 

Ledige stillingar hos oss!

Førdefestivalen har to ledige stillingar frå 15. februar 2017. Vi søkjer ein person til 50% stilling som økonomi- og administrasjonsansvarleg, og ein person i 50% stilling som sals- og sponsoransvarleg. Dersom det melder seg søkjarar med kompetanse som dekker begge områda, vil festivalen vurdere ei full stilling.

Sjå fullstendig utlysing i annonsen. 

Søknadsfristen er 9. desember. 

Bornas Verdsdagar Førde 2016

Laurdag 12. november er det klart for den sjuande utgåva av Bornas Verdsdagar Førde i Førdehuset. Saman med mange gode samarbeidspartar inviterer Førdefestivalen små og store born og vaksne til ein familiefest med både lydar, lukter og smakar frå vårt eige land og mange andre. På verkstadane rundt i Førdehuset skal det dansast både halling og magedans, det skal trommast og syngast, og det skal spelast trekkspel, lesast eventyr, og for aller første gong på BVD Førde, blir det også vist teater i teatersalen i regi av Sogn og Fjordane Teater.

HER er oversikt over verkstadar og aktivitetar

Eit tips! Last ned Førdefestival-appen, så har du programmet for Bornas Verdsdagar lett tilgjengeleg på mobilen. 

Vi tek i bruk heile huset så og seie, men har laga kart over det heile, så det skal vere lett å finne fram til dei ulike romma. Denne dagen er det gratis å prøve alle aktiivtetane, og det er lov å gå fleire gonger på det du syns er ekstra kjekt. I tillegg til verkstadane blir det høve til å få fin ansiktsmåling, eller du kan teikne ved det store bordet nede i kjellaren. 

Bornas Verdsdagar PASS

I år har vi laga eit ekte Verdsdagar-pass som borna får når dei kjem i Førdehuset. For kvar verkstad dei er med på, får dei eit stempel i passet. Det er også ein slipp til å skrive namn og epostadresse på, som de kan levere i BVD-infoskranken når de går, så kan de vinne billettar til kurs og konsertar for born under festivalen til sommaren. 

 

FARGERIKE FØRDE 

Frivilligsentralen i Førde er ein viktig samarbeidspart for Bornas Verdsdagar Førde. Dei organiserer den flotte kafeen som har utsal i Utstillingssalen. Hugs å ta med kontantar dersom du har tenkt å smake på noko av den spennande maten dei tilbyr. Og det har du vel? 

FØRDEKONFERANSEN 2016

 
Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Oppsummering av Åslaug Timenes Bell
 

Kulturens kraft i eit samfunn i endring var den høgaktuelle overskrifta for Førdekonferansen 2016. Sterkt personlege, fagleg interessante og engasjerte innlegg prega konferansedagen, og opna opp for høgst ulike innfallsvinklar til temaet. Gjennomgangstonen i ordskiftet var likevel felles: For eit samfunn i endring er kultur, både i materiell og immateriell form, utan tvil ei viktig kraft. Utfordringane ligg i korleis privatpersonar, organisasjonar og politiske institusjonar greier å bruke kulturen sine rom som møtestader for inkludering, vekst og utveksling av impulsar.

Førde-ordførar Olve Grotle ønskte vel åtti konferansedeltakarar velkomen med å konstatere at samfunnsendringar står på agendaen på både lokalt og globalt nivå. Hans eigne erfaringar frå lokalt kommunereformarbeid tilseier at det finst sterke krefter mot samfunnsendringar. Grotle poengterte at ein ofte tenkjer på endring som noko radikalt, men i enkelte situasjonar kan derimot det å bevare ting slik dei er, forståast som minst like radikalt. Grotle oppmoda om å bruke konferansen til å søkje perspektivskifte, toleranse og kunnskap – om ein ikkje alltid er einige, må ein uansett anstrenge seg for å prøve å forstå kvarandre.

- i enkelte situasjonar kan derimot det å bevare ting slik dei er, forståast som minst like radikalt.
— Olve Grotle, ordførar i Førde

Kristin Hille Valla, styreleiar for Førdefestivalen, oppfordra deltakarar og innleiarar til å tenkje kreativt og kritisk rundt konferansen sitt tema. Med eit så dagsaktuelt tema i sentrum kan det vere krevjande å løfte blikket og få avstand til det ein diskuterer. For at samtalane om temaet skal bli konstruktive, er det difor viktig å skape felles forståing av ord og innhald. Valla trekte fram ordet mangfald som døme på eit viktig, men vanskeleg omgrep å einast om innhaldet i. Mangfaldsomgrepet er sentralt og verdifullt å bruke, både i denne diskusjonen og i samfunnet elles, men problematisk om det vert tillagt ulikt meiningsinnhald. I denne samanhengen ønskte styreleiaren å bruke mangfald for å skildre den positive variasjonen i tilværet; eit ideal å etterstreve.

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Ryggmargsrefleksjonar

I det første konferanseinnlegget baud Fargespill-grunnleggar Ole Hamre på latter og allsong, men òg undring og ettertanke med sine ryggmargsrefleksjonar. Hamre tok utgangspunkt i at alle former for kunst er ytringar, og dermed språk. Kunst er eit upresist, mangetydig språk, motsett av matematikk, som er eit presist språk. Menneska treng desse to ytterpunkta, for det er i kryssinga mellom fornuft og kjensle, oppleving og analyse, presisjon og refleksjon, vi utviklar oss. Dersom vi misser denne kryssmoglegheita, misser vi såleis evna til utvikling. Difor treng vi ei jamn satsing på det presise og det upresise, kunst og matematikk.  

Hamre viste til undersøkingar i skule-Norge, som syner sterk nedprioritering av kunstfaga sin plass i skulen. Sidan alle prioriteringar blir gjort ut frå nytterekning, kan nedprioriteringa av kunstfag komme av at ein ikkje har greidd å kople kunst og kultur til konkret samfunnsnytte, til pengar og helse. Ein har ikkje greidd å gjere kunst og kultur viktig. Kunst- og kulturaktørar har såleis store synleggjerings- og nytenkingsutfordringar, og tilsvarande store moglegheiter. Nøkkelen ligg i innovasjon – eit omgrep teknokratane, ifølgje Hamre, urettvist har fått ta hevd på. Slik treng det ikkje vere. Kunsten har nemleg rikeleg med innovasjonsmoglegheiter. For kunsten søker alltid moglegheiter, og er i sitt vesen ein ressurs.

 
Nøkkelen til at Fargespill lukkast, ligg i at det nettopp ikkje er eit sosialt prosjekt, men eit kunstprosjekt.
— Ole Hamre, Fargespill-grunnleggar

Med denne appellen som bakteppe, viste Hamre til Fargespillprosjektet og dei sosiale konsekvensane av det. Hans overtyding er at nøkkelen til at Fargespill lukkast, ligg i at det nettopp ikkje er eit sosialt prosjekt, men eit kunstprosjekt. For deltakarane er dette ein vesensforskjell. I kunsten spør ein etter kva eit menneske har, medan sosiale prosjekt ofte spør etter kva det manglar. Gjennom Fargespill får deltakarane bidra med det dei har, sine ressursar. Grunntanken er at om du blir sett på som ein ressurs, så vert du ein ressurs. Nettopp her ligg koplinga mellom kunst og nytte.
 

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Til Norge som flyktning – korleis knekke koden?

Hamzeh Alsheiko, vitskapleg assistent ved sosiologisk institutt på Universitetet i Bergen og syrisk flyktning til Noreg med to års butid, viste korleis kultur både kan stå i vegen for eller fremje integrering. Alsheiko hevdar integreringsprosessane har tre hovudutfordringar: Språk, kultur og kunnskap. Desse tre heng tett saman, og må løysast parallelt. Det er viktig å hugse på at utfordringane gjeld både minoritets- og majoritetsbefolkninga.

 
Nøkkelen ligg i å tore å engasjere seg. Gjennom å delta aktivt i frivillig arbeid, idrett, musikk og andre former for kulturell samhandling, kan ein snu det som først skil menneske frå kvarandre, til det som bind oss saman.
— Hamzeh Alsheiko, vit.ass. sosiologisk institutt Univ. i Bergen

Media er ei sterk kraft både for å byggje opp fordommar hjå majoriteten, gjennom einsidig skildring av innvandrarstereotypiar. Alsheiko si eiga erfaring var at det norske samfunnet først verkar som ein sterk, ugjennomtrengjeleg mur. Hans beste tips for å bryte muren, var å studere kulturelle særtrekk og engasjere seg i kulturelle aktivitetar. Sjølv hadde han komme på innsida av muren ved å takke ja til kaffikoppar og middagsinvitasjonar, verve seg i ulike typar frivillig arbeid, og brukt utallige timar på biblioteket, med lesing og diskusjonar.

Nøkkelen ligg i å tore å engasjere seg. Gjennom å delta aktivt i frivillig arbeid, idrett, musikk og andre former for kulturell samhandling, kan ein snu det som først skil menneske frå kvarandre, til det som bind oss saman.

 

foto: heidi hattestein

foto: heidi hattestein

Integreringsutfordringar i eit liberalt samfunn

Mahmoud Farahmand, talsperson for organisasjonen LIM (Likestilling, integrering, mangfold), følgde på med sine refleksjonar kring integreringsutfordringar i eit liberalt samfunn. Også han hevda at kultur er ein nøkkel i migrasjonsspørsmål. Reell integrering og inkludering fordrar både forståing av og kunnskap om kulturen ein lever i, saman med aktiv deltaking i kulturaktivitetar. Farahmand understreka at dette ikkje berre gjeld for innvandrargrupper, men for alle samfunnsborgarar. Han rette peikefingeren mot at det ofte vert skapt eit offerbilete av minoritetar og flyktningar, og hevda at denne offermentaliteten skapar apati.

Aktiv, sjølvstendig deltaking er både mål og middel for vellukka integrering. Farahmand trekte difor fram førre talar sitt poeng med at språk, kultur og kunnskap er tre viktige, samanfallande område i alt integreringsarbeid. Å lære språk er å lære kultur, som igjen er å tileigne seg kunnskap. Som ny i eit land er språk er ein stor barriere, men kultur ein endå større. Særleg om skilnaden er stor mellom ein konservativ kulturbakgrunn og møte med ein liberal kultur, som den norske. Difor er det å involvere seg i samfunnet viktig både for å gjere seg kjend med kulturen i praksis, og få innpass i samfunnet.

 
Å lære språk er å lære kultur, som igjen er å tileigne seg kunnskap. Som ny i eit land er språk er ein stor barriere, men kultur ein endå større.
— Mahmoud Farahmand, talsperson for organisasjonen LIM

Ein effektiv måte å fremje integrering i Noreg på, er å bruke nettverk som allereie finst i den organiserte frivilligheita i samfunnet vårt. Gjennom felles aktivitetar kan ein fremje norske kjerneverdiar, som likestilling, likeverd og mangfald. Desse verdiane er viktige grunnsteinar i vårt liberale samfunn, og er lang på veg dei einaste ein treng å forstå og erkjenne for å verte fullt ut integrert og deltakande.

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen


Åpne opp!

Norsk-britiske Dominic Vilson, informasjonssjef ved Nordic Black Theatre, viste korleis kultur i praksis kan opne både dører og hovud. Han fortalde om sin svært politisk aktive bakgrunn frå London, og den sterke trongen han hadde for å drive kulturell opplæring då han kom til Noreg. Sidan 1992 har han arbeidd med å bygge opp den Oslo-baserte institusjonen Nordic Black Theatre, eit alternativ til den etablerte, ”blendakvite” teatertradisjonen i Noreg. Vilson fortalde engasjert om vegen frå idé, via prøveførestillingar og overraskande respons, til dagens solide, slagkraftige teaterinstitusjon med drift av mellom anna teaterskule, kafé, konsertar og førestillingar for både born og vaksne. Hans erfaringar synte at det finst svært mange interesserte og nysgjerrige menneske over alt, som leitar etter moglegheiter til å delta i kulturelle aktivitetar. Utfordringane ligg i å lage gjevande lågterskeltilbod for å femne breitt og nå nye samfunnsgrupper, også av ulike etnisitetar. Dersom ein klarer å nå og føre saman menneske av ulikt opphav, vert kunsten tvers igjennom transkulturell, grenselaus.

 

Flora kommune – med integrering på agendaen

Flora kommune har i fleire år blitt brukt som døme på vellukka busetjing og integrering i praksis, særleg i si handsaming av mindreårige asylsøkjarar. Rådmann Terje Heggheim var til stades, som ein av få representantar frå det politiske systemet, for å fortelje om kommunen sine suksessfaktorar i integreringsarbeidet. Heggheim trekte fram tverrpolitisk semje, langsiktige strategiar og sikker finansiering som tre nøklar for det kommunale integreringsarbeidet. Han åtvara likevel mot å ta lett på utfordringane knytt til integrering. I Flora kommune har ”systemet” fått god karakter, men innbyggjarane har ein jobb å gjere for å imøtekomme og ivareta dei nye innbyggjarane.

 
Ein må erkjenne at dei store verdskonfliktane vi ofte høyrer om som store tal, i røynda handlar om tragiske enkeltskjebnar og opprivne familiar.
— Terje Heggheim, rådmann Flora kommune

I tråd med både Hamre og Farahmand sine innlegg, oppmoda Heggheim om ikkje å gje flyktningar og minoritetar ei ufortent og pasifiserande offerrolle, men å handsame både mindreårige og vaksne asylsøkjarar respektfullt og medmenneskeleg. Avslutningsvis appellerte Heggheim til forsamlinga med personlege refleksjonar om enkeltmenneska som utgjer asylsøkjarstatistikken. Ein må erkjenne at dei store verdskonfliktane vi ofte høyrer om som store tal, i røynda handlar om tragiske enkeltskjebnar og opprivne familiar. Med denne bakgrunnen avslutta Heggheim i stort alvor: ”I ei ideell verd skal vi ikkje trenge å ta imot einslege mindreårige asylsøkjarar i Flora kommune”.
 

Mangfald som innovasjonskraft

Næringslivet sin representant mellom innleiarane var Hallgeir Isdahl, konserndirektør CSR i Sparebanken Vest, med temaet mangfald som innovasjonskraft. Isdahl følgde opp styreleiar Kristin Hille Valla si oppfordring frå opninga, med å gå omgrepa innovasjon og mangfald nærare etter i saumane. Innovasjon kan forståast som eit multidimensjonalt omgrep, men òg, i enklast forstand, nyskaping som skapar verdi.

 
– mangfald i seg sjølv gjev ikkje nødvendigvis suksess – men eit auka mangfald kan generere auka innovasjon gjennom strategisk styring.
— Hallgeir Isdahl, konserndirektør CSR, Sparebanken Vest

Mangfaldsomgrepet er på si side eit fleksibelt uttrykk for variasjon og varietet. Når det gjeld moglegheitene for å bruke mangfald som innovasjonskraft, peika Isdahl på at variasjon og utvikling ikkje heng nødvendig saman – mangfald i seg sjølv gjev ikkje nødvendigvis suksess – men eit auka mangfald kan generere auka innovasjon gjennom strategisk styring. Grunnen er at personar med ulik bakgrunn vil angripe situasjonar på ulike måtar, og ei samansett gruppe kan dermed skape gode løysingar. I homogene miljø vil det ofte gå raskare å ta avgjerder, men heterogene grupper kan over tid verte både meir effektive og fleksible.

Avslutningsvis åtvara Isdahl igjen sterkt mot å tru at mangfald i seg sjølv gjev suksess, og særleg mot å fokusere på mangfald og nyskaping som nyttegrunnlag i ei tid med auka flyktningproblematikk. Desse problemstillingane må handterast på humanistisk grunnlag, ikkje ut frå nytteverdi og rekneskap.
 

Kultur som plattform for integrering

Statssekretær i Kulturdepartementet, Himanshu Gulati, fekk halde konferansen sitt siste ordinære innlegg. Gulati synte korleis kultursektoren er ein nøkkel for alle typar integrering og inkludering, gjennom å bidra med møteplassar. Personar som flyttar til Norge, flyttar ikkje til Norge, men til eit lokalsamfunn i Norge, på same måte som ein skiftar lokalsamfunn når ein flyttar i eit land. Måten tilflyttarar vert tekne imot på, avgjer om dei vert aktive eller passive innbyggjarar.

 
Frivilligheita og dei etablerte kulturtilboda gjev uvurderlige arenaar for aktiv involvering i eit lokalsamfunn.
— Himanshu Gulati, Kulturdpartementet

Frivilligheita og dei etablerte kulturtilboda gjev uvurderlige arenaar for aktiv involvering i eit lokalsamfunn. Gulati viste til regjeringa si nye integreringsmelding, der nettopp dette er eit hovudpoeng; løysingane for integrering finst i stort monn på dei arenaene som allereie eksisterer. Frivilligheita og kulturlivet er difor grunnleggjande viktig. Det er viktig å hugse at det viktigaste integreringsarbeidet ikkje føregår gjennom store arrangement, men gjennom å oppretthalde små, viktige møteplassar i kvardagen.

 

Workshops og plenumsamtale

Nytt på 2016-utgåva av Førdekonferansen var ein lengre workshop-del med gruppediskusjonar. Diskusjonssekvensen og den avsluttande plenumssamtala vart leia av kaospilot, sosial entreprenør og gründer Silje Grastveit. Hovudspørsmålet for diskusjonen var korleis kan vi mobilisere kulturens kraft? Konferansedeltakarane vart utfordra til å arbeide fram idear og konkrete forslag til kulturrelaterte tiltak som ein sjølv, nærmiljøet og/eller storsamfunnet kan gjere for å fremje integrering og inkludering, skape kjensle av eigarskap og tilhøyrsle i samfunnet.

Resultata av gruppediskusjonane vart ikkje lagt fram samla, men ideane vart samla inn, og nokre av forslaga tekne opp under den avsluttande plenumssamtalen. (Ideane er samla og presenter i eigen skrifteg dokumentasjon.)

I plenumssamtalen deltok innleiarane Hallgeir Isdahl, Himanshu Gulati og Ole Hamre, i tillegg til Agnes Vevle Tvinnereim frå prosjektet Bærekraftige liv på Landås. Bærekraftige liv er i dag etablert i fleire lokalsamfunn i norske byar. Prosjektet vert gjerne omtala som haldningsskapande og inkluderingsfremjande tiltak der målet er å involvere heile nabolag i å finne gode, ”grøne” løysingar for fellesskapet.

Gjennom prosjektet møtest vidt ulike personar på tvers av alle skiljeliner, sameina ved å høyre til same nabolag og arbeide for felles nytte og glede. Tvinnereim sine skildringar av enkle, men verknadsfulle tiltak inspirerte tilhøyrarane. Den påfølgjande plenumssamtalen inneheldt spørsmål til innleiarane, knytt til problemstillingar kring mangfald, kultur og integrering/inkludering. Mellom poenga som kom fram, vart særleg eitt ståande: Det er når menneske møtast at relasjonar vert danna, og det er på dei ordlause arenaene dei mest utforskande og inkluderande møta føregår.

Innan område som idrett, musikk, dans og matlaging, møter ein kvarandre på lik line; kan hende med ulike føresetnader og forkunnskapar, men i alle høve utan språklege barrierar. Samarbeid mot eit felles mål fremjar positivt fellesskap, der kvar deltakar får bidra med sine ressursar og kan spele kvarandre gode. Dette ser ein på ei fotballbane, på scena i Fargespill og i Bærekraftige liv sine nabolagsprosjekt. Kulturen si sterkaste kraft i eit samfunn i stadig endring, kan difor seiast å vere krafta til skape små og store arenaer for positive, utviklande og fordomsfrie møtestader.

 

Haustprogrammet på FolkJazzScena

Hausten på FolkJazzScena er i gang. I september fekk vi oppleve duoen Odde & Holmen i Ungdomhuset Skogstjerna i Markane i låven på Jølstramuseet. Det vart akkurat ein slik lekkerbisken av ein konsert som vi håpa. Dei to drivande gode formidlarane av folkemusikktradisjonar frå Valdres og Gudbrandsdalen, leverte så det heldt, og mange fornøgde publikummarar sikra seg også eit signert eksemplar av den ferske plata deira, Sumarmorgon.

 

 

Solfrid Molland i Førde kyrkje

Den neste konserten på programmet i haust, er med pianist, komponist og songar Solfrid Molland, som også er plateaktuell. Ho sleppte plata Forvandling 30. september og kjem til sin aller første konsert i Førde med eit knippe über-dyktige musikarar, nemleg Hayden Powell på trompet, Mats Eilertsen på kontrabass og Torbjørn Økland på gitar. Konserten med Solfrid Molland er i Førde kyrkje søndag 23. oktober kl. 20.00. Billettane er i sal på TicketCo.no.

Plata Forvandling har fått strålande kritikkar, mellom anna i avisa Vårt Land, der Olav Solvang skriv:

Det er ikke mange slike plater, som hensetter lytteren til en tilstand hvor alle sanser skjerpes, virkeligheten rykker nærmere, og tiden liksom stopper. Det er en sjelden oppdagelse. På coveret står det: «Midt i skogen finnes en uventet glenne som bare den finner som har gått seg bort» (Tomas Tranströmer). Foruten en stemme som gir gjenklang i våre dypeste strenger, bidrar musikerne Hayden Powell (trompet), Mats Eilertsen (kontrabass), Torbjørn Økland (gitar og mandolin), og Nils Økland (fele) med et florlett musikalsk bakteppe.

Les heile platemeldinga i Vårt Land her

Bygdebladet Tysvær, i Solfrid Molland sin heimkommune, kallar plata eit meisterverk, og gjev den terningkast 6!

 

Bornas Verdsdagar Førde 2016

I festsalen og utstillingssalen er det Frivilligsentralen og Fargerike Førde som steller i stand den tradisjonsrike internasjonale kafeen, der du kan nyte mat og smakar frå heile verda. I Festsalen får du også sjå born og unge opptre på Verdsscena.

 

Samarbeid med Rom for Ord i november

I slutten av november samarbeider FolkJazzScena med Rom for ord, nynorskbyen Førde si satsing på formidling av nynorsk litteratur, om tre poetiske konsertar med Benedicte Maurseth og Ruth Lillegraven. Før ho i det heile har gjeve ut noko diktsamling, vert Ruth Lillegraven av mange kalla dronninga av nye dikt. No kjem den første samlinga, og det er samband med det at Rom for ord har invitert ho til Sunnfjord, der ho skal møte born og unge på dagen, i skuletida, medan ho på kveldstid vert å høyre saman med folkemusikaren Benedicte Maurseth.

Her er tid og stad for konsertane:

Trivelshagen på Sandane - fredag 25. november kl. 20.00
Jakob Sande Løa - laurdag 26. november kl. 20
Svidal grendehus - søndag 26. november kl. 15

Her er det også andre lokale samarbeidspartar som er med, nemleg Gloppen og Jølster bibliotek, og Nynorsk-misjonen i Dale. 

Du finn meir informasjon om konsertane på Rom for ord si facebookside

KOKK HEIM-premien sikra dobbeltfeiring for Kjersti

 
Kokkane Thomas Holme Smådal og Bodil erdalsdal laga festmiddag for kjersti i Førde. Foto: Arve Ullebø 

Kokkane Thomas Holme Smådal og Bodil erdalsdal laga festmiddag for kjersti i Førde. Foto: Arve Ullebø 

Ho hadde alt planlagt feiringa av sin neste runde bursdag i september, men takka vere ein gjev premie på Førdefestivalen sin festivalfrukost laurdag 9. juli i år, kunne jubilanteninvitere sine aller næraste vener til ei ekstra feiring på sjølve dagen. Og det utan at det kosta ho verken arbeid eller ekstra kroner!

Kjersti Veiteberg Eide vart nemleg den heldige vinnaren av Kokkenes Meisterlaug Sogn og Fjordane sin KOKK HEIM-gevinst på årets festival: Ein tre-retters festmiddag for inntil 8 personar.
 

Tekst: Torill Faleide  | Alle foto: Arve Ullebø


-Sidan eg alt hadde bestemt og invitert gjester i samband med bursdagen, måtte eg sjølvsagt tenkje meg litt om då eg vann denne spesielle premien, fortel ho, men då ideen om å invitere vener til festmiddag til festmiddag som ei ekstrafeiring på sjølve dagen, var ho glad for at det let seg gjere for kokkane.

 
 
- Sjølv om eg er glad i å lage mat, er det jo rett og slett fantastisk kjekt å få alt servert på eit fat på denne måten, bokstaveleg tala, seier Kjersti.
Prøvesmaking på lakserullar før gjestene kjem. 
 

Det einaste hovudpersonen har gjort er å invitere gjestene – og rydde huset. Ja, og så ta stilling til menyen som kokk Thomas Holme Smådal kom med. (meny og oppskrifter står under artikkelen) -Og sjølv om eg er glad i å lage mat, er det jo rett og slett fantastisk kjekt å få alt servert på eit fat på denne måten, bokstaveleg tala, seier Kjersti, i det ho slepper kokkane Thomas Holme Smådal og Bodil Erdalsdal inn på kjøkkenet med alle sine remedier – og råvarer til kveldens selskap. Råvarer som denne kvelden var sponsa av Coop Extra i Førde.

 

Thomas tok ein sjanse

Thomas Holme Smådal kjem frå Naustdal, og seier sjølv at det er ganske tilfeldig at han hamna i kokkeyrket. -Eg tok ein sjanse!, seier han. -Eg var veldig glad i å bake, men eigentleg ikkje så oppteken av matlaging. Då eg skulle velje retning etter ungdomsskulen i Naustdal, vart det meir eller mindre å ta sjansen på kokkelinja på Mo- og Øyrane vgs.

 
 

Den unge kokkespiren kom seg fint gjennom åra på vidaregåande, og sidan fekk han lærlingplass på Gloppen Hotell på Sandane. Fagbrevet fekk han i vår, og for tida arbeider han som kokk på kafeen Ferske Smakar på Amfi Førde. I tillegg til arbeide som kokk både på kafeen i Førde og mellom anna ved Åmot Operagard, er han konditorlærling. Lærlingjobben er eigentleg hovudsysselen, og han tek sikte på å ha fagbrev nummer to på plass i løpet av eit par år. Kvar vegen går etter det, er det ingen som veit, men at det vil handle om mat også i framtida, er ikkje 22-åringen frå Naustdal i tvil om.

 
 
Kvar vegen går etter det, er det ingen som veit, men at det vil handle om mat også i framtida, er ikkje 22-åringen frå Naustdal i tvil om.
 

Matlaging som yrke

Med seg denne kvelden hadde han lærar på linja for restaurant og matfag på Mo og Øyrane vgs i Førde, Bodil Erdalsdal. Ho er også ein av leiarane (oldermann)i Kokkenes Mesterlaug Sogn og Fjordane, som gjennom heile året marknadsfører kokkeyrket ved å delta på ulike arrangement både i og utanfor fylket. Kokkkelauget har sidan 2003 vore med å gjennomføre festivalfrukosten kvar laurdagsmorgon på Førdefestivalen. -Det er eit av dei største arrangementet vi har ansvaret for i fylket, fortel Bodil, og her legg vi ned ein god del arbeidstimar både i førebuing og gjennomføring. Og alt vert gjort på dugnad.

 
 

-Yrket som kokk gjev ein actionfylt arbeidsdag, tempoet er alltid høgt og ingen dager er like. Mat er noko vi alle har felles, det interesserer alle! Noko av det kjekkaste som skjer i løpet av ein arbeidsdag er det som kallast service, altså augneblinken når ein serverer maten til gjestane, seier Bodil. Ho kjenner seg heldig som har matlaging til yrke.

 

Fakta

Her kan du lese meir om linja for restaurant og matfag fag på Mo og Øyrane vgs i Førde.

Kokkenes Meisterlaug Sogn og Fjordane er ein del av Norges Kokkemesteres landsforening, partipolitisk uavhengig organisasjon som arbeider for å fremme kokkefaget og utvikle Det norske kjøkken. Dei har 53 medlemer, er med på ca 8 arrangement i året i tillegg til 5-6 kurs for lærlinger, lærlingkonkurranse uttak til Norgescup, stand med markedsføring/rekruttering og fleire fagturar. Det er andre gong lauget loddar ut KOKK HEIM. Første gong var i samband med festivalfrukosten på Førdefestivalen i 2012

Her kan du lese meir om Norges Kokkemesteres landsforening.
 


 

Under finn du menyen for den vellukka bursdagsfeiringa i Førde. Kjersti fortel at maten smakte verkeleg godt, og at graskarsuppa kanskje var den som fekk aller mest skryt! Skroll ned, så finn du oppskrifta og kan prøve sjølv.   

 

Kveldens meny

Graskarsuppe
Kuvertbrød og ramslauksmør

Fylt kjelår frå Kandalen
Krema kål og bakon
Raubet og gulrot
Sjysaus
Hasselbackpotet

Norske plommer
Vaniljeiskrem

 

Oppskrifter på forrett og dessert: 

 

Graskarsuppe

2 stk butternut graskar
2 stk gulrot
3 stk sjalottlauk
2 fedd kvitlauk
1 neve urter (t.d. basilikum, timian, persille)
2 ss meierismør
1,5-2 liter vatn
1 beger creme fraiche

Reinsk og kutt grønsaker i grove bitar. Varm opp ein kjele og tilsett smøret. Fres grønsakene eit par minutt
under lokk, deretter tilsett 1,5 liter vatn. La det heile koke i 30 minutt til grønsakene er skikkeleg møre.
Bruk ein stavmiksar til å mose suppa. Tilsett creme fraiches, evt meir vatn om suppa er for tjukk.
Smak til med salt og pepar. Server med brød og smør. 

 

Plommekompott

1 kg plommer
250 g sukker
2 dl vatn
1 kanelstong
2 kvastar mynte
2 ss potetmjøl

Sett vatn, sukker, mynte og kanelstong på kok. Fjern stein i plommene og del i fire. Når sukkerlaka koker,
tilsett plommene la dei koke under lokk i litt over eit minutt. Bruk ei holause og sil vekk plommene i ein bolle.
Bland potetmjølet med litt kaldt vatn. Gje sukkerlaka eit oppkok, trekk kjelen frå varmen og rør inn
potetmjølblandinga, viktig at den ikkje kokar heretter! Smak eventuelt sausen med meir sukker.
Hell sausen over plommene, og la dei kjøle seg ned. Server gjerne lun. 

 

Vaniljekremis

3 dl fløyte
7 dl heilmjølk
200 g sukker
10 eggeplommer
1 vaniljestong

Kok opp fløytemjølk, sukker og vaniljestong (splitta og skrapa ut frøa). Ha eggeplommene i ein bolle
og hell over den kokande væska medan ein piskar. Den kokande væska vil no gjere at eggeplommene
tjuknar og du vil få ein vaniljesaus. Avkjøl sausen med vaniljestong, deretter fjerne den. Om du
har iskremmaskin, kan bruke den, elles må du sette bollen i frysaren og røre ein gong i blant.

 

 

 

 

Gåveforsterkingsmidlar til Førdefestivalen

Terje Isungset - Arctic Ice Music, Førdefestivalen 2016. Foto: Geir Birkeland.

Terje Isungset - Arctic Ice Music, Førdefestivalen 2016. Foto: Geir Birkeland.

 

Førdefestivalen er svært glade for å få midlar frå gåveforsterkingsordninga. Det kjennest godt å få betalt for arbeidet vi gjer mot sponsormarknaden. Mitt håp er at denne tildelinga kan inspirere andre kulturarraktørar til å styrke dette arbeidet, og ikkje minst håpar eg det kan inspirere andre private gjevarar å gå inn med økonomisk støtte til gode kulturføremål, seier direktør Hilde Bjørkum i ein kommentar til meldinga om midlane frå gåveforsterkingsordninga.  

 

Her er pressemeldinga frå HØGRE/FRAMSTEGSPARTIET/VENSTRE/KRISTELEG FOLKEPARTI i høve tildelinga: 

Fakta: Førde Internasjonale Folkemusikkfestival får 256 250 kroner i forsterking av ei gåve på 1 025 000 kr frå Sparebanken Vest. Pengane skal styrke drifta av Førdefestivalen og Førdekonferansen 2016. Dette er det første tilskotet Førde Internasjonale Folkemusikkfestival mottek frå gåveforsterkningsordninga. 

 -          Gåveforsterkningsordninga bidreg slik nok ein gong til å forsterke ei uvurderleg og stadig aukande privat gjevarglede. Det er ekstra gledelig å sjå at Førdefestivalen får nytte av denne ordninga og at private gjevarar støttar dette unike og viktige arrangementet i vårt fylke, seier Bjørn Lødemel (H).

-          Frivillig innsats i norsk kulturliv er svært viktig. Førdefestivalen engasjerer 350 frivillige kvart år, difor er det ekstra hyggeleg at regjeringa bidreg gjennom gåveforsterkningsordninga. Den gjer at finansieringa av kulturfeltet ikkje berre blir prega av statlege tilskot, men det også blir eit dugnadsprosjekt mellom private gjevarar og staten som trår til med ytterlegere midlar, seier Lars-Svein Drabløs, fylkesleder i Sogn og Fjordane FrP.

-          Det er kjekt å sjå at pengane vi har løyvd til denne ordninga også finn vegen til Sogn og Fjordane. Private gåver gjev kulturlivet fleire føter å stå på, og eg er glad for at Stortinget no er med og forsterkar slike initiativ. Gåveforsterkningsordninga har vore eit viktig kulturpolitisk tiltak for Venstre å få på plass i mange år. Eg er veldig nøgd med at vi har fått til dette saman med regjeringa og samarbeidspartia, og at dette no kjem Folkemusikkfestivalen til gode, seier Sveinung Rotevatn, Stortingsrepresentant (V).

-          Fylkesleiar i KrF, Trude Brosvik seier: KrF er svært nøgd med denne typen konkrete utslag av gåveforsterkingsordninga. Det er viktig for KrF at dette er ei supplement til anna offentleg finansiering.

Førde Internasjonale Folkemusikkfestival er eit flaggskip i norsk kultur, og løftar fram den verdsvide folkemusikken. Der talespråk kan bygge stengsler, opnar det universelle tonespråket opp mellom folkegrupper. Difor får også arbeidet rundt festivalen ein tilleggsdimensjon i å vise vegar til god samhandling på tvers av landegrenser og kulturar. Dei er verd kvar krone!

Om gåveforsterkningsordninga
Museum som får en pengegåve frå private gjevarar kan søke Kulturdepartementet om statleg gåveforsterkning på 25 prosent. Det er sett av 45 millionar kroner til ordninga inneverande år. Gåveforsterkingsordninga omfatta opphavleg museer. I 2016 er ordninga utvida til å omfatte fleire område av kultursektoren som gåver til musikk, litteratur, scenekunst, visuell kunst og kulturby.

Ein song som allting heilar

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Eg er så stolt! Alle kan vere stolte over dette, strålar direktør Hilde Bjørkum. - Heile festivalapparatet vårt, det må vere verdas aller beste! Etter fem dagar med fulle hus og fantastisk stemning på den 27. internasjonale folkemusikkfestivalen, står ei oppleving likevel fram som den sterkaste for direktøren -Grenselause voggesongar, seier Bjørkum rørt.

Kvinner frå åtte ulike land, synte publikum og kvarandre korleis dei syng for borna sine. Konserten bar namnet ”Sulla meg litt du mamma mi” og var ein av Førdefestivalen sine eigne produksjonar til denne festivalen. Under temaet ”Flukt” aktualiserte festivalen korleis menneske som flyktar frå land vi assosierer med krig og konfliktar kjem til oss med ein stor rikdom: Sin eigen kultur. Sine eigne songar.

Sulla meg litt du mamma mi.. Grenselause voggesongar. Foto: Heidi Hattestein.

Sulla meg litt du mamma mi.. Grenselause voggesongar. Foto: Heidi Hattestein.

Ei etter ei røyste dei seg. Fortalde kva dei heitte, kvar dei kom frå, kor lenge dei hadde vore i Noreg. Så song dei. Songar frå Etiopia, Eritrea, Syria, Sri Lanka, Noreg. I kjærleik til barna sine. Slik at dei skal kjenne seg trygge. Drøyme gode draumar. Til slutt song dei saman. Den første song. Den song som alltid heilar. 

– Der og då fekk vi mulegheita til å møte kvarandre som menneske, med dette til felles. Kjærleiken til barna våre, fortel Hilde Bjørkum.

- For Førdefestivalen er det ei rettesnor å gje musikkopplevinga best muleg vilkår, held Bjørkum fram. -Det er vårt publikum vande med, men artistar som er her for første gong merkar det: -Publikum lyttar! Vårt publikum er genuint opptekne av musikken. Førdefestivalen kan kvittere med å hente verdsstjerner som aldri tidlegare har spelt i Noreg i til festivalen. Då briljante Trio Madeira Brasil trollbatt publikum i høgsalen på Sogn og Fjordane Kunstmuseum søndag ettermiddag, var det for første gong på ei norsk scene. Fordi Førdefestivalen sitt publikum fortener det, smiler Hilde Bjørkum.

Nokre artistar har vore her før, nokre artistar har jamvel vakse opp med denne festivalen. Årets tingingsverk var signert den unge jølstringen Erlend Apneseth. –Eg vil gje dykk lyden av Førdefestivalen, forklarte han. Utan denne festivalen veit eg ikkje om eg hadde vore musikar i det heile.

-Eg var litt usikker på om kulturrådet ville støtte oss i satsinga på ein så ung komponist, fortel Hilde Bjørkum. Men eg forklarte dei at Erlend er eit unikt talent, og at vi som festival har eit ansvar for å drive fram unge musikarar som han, understrekar ho vidare. Dermed vart det som festivalen ville: Tingingsverket ”Nattsongar” såg dagens lys i festsalen til begeistra mottaking frå ein fullsett festsal.

Broukar. Foto: Heidi Hattestein

Broukar. Foto: Heidi Hattestein

Verda kom til Førde, endå ein gong. Men festivalen utviklar seg med samfunnet og rollene endrar seg. Den frivillige som helsar velkomen, er kanskje frå same land som artisten som har reist langt for å kome hit. I publikum sit landsmenn og kjenner seg særleg stolte. 

– Awsome. Yalla, Syria! Proud to be Syrian, kan vi lese mellom kommentarane til innlegget på sosiale media om Broukar sin konsert under festivalen.

Menneske frå andre verdshjørne er ikkje berre gjester på scena. Dei er like gjerne mellom oss som lyttar i salen. Når norske Gjermund Larsen Trio og svenske Nordic skapte musikkmagi i storsalen, let den asiatiske kvinna ved sidan av meg att augene, sat heilt stille. Ein mann med afrikansk utsjånad la hovudet i hendene, gynga kroppen roleg med rytmane. Bak meg kraup ein liten gut opp i fanget til bestemor og la seg godt inn til henne.  Då lyset kom på og magien vart broten sov han. Som publikum i mørket var vi saman. Saman om å la musikken omfamne oss. Saman om å kjenne at det gjorde oss godt. Slik har denne festivalen vore. Som ein grenselaus song, som allting heila.

 

Tekst: Janne Karin Støylen

 

Lavleen Kaur strålte i designarkjole

Konferansier Lavleen Kaur som guida oss trygt gjennom årets opningskonsert, gjorde det i ein lekker kreasjon, signert designaren Cecilie Melli. Her er ein liten fotoserie som viser konferansieren i aksjon. 

Kjersti vann kokk heim

Kjersti Veiteberg Eide (th) vart den glade vinnar av KOKK HEIM. Her blir ho gratulert av Hilde Wiik (tv)i Førdefestivalen, og Bodil Erdalsdal (midten) i Kokkenes Mesterlaug Sogn og Fjordane.  Foto: Heidi Hattestein.

Kjersti Veiteberg Eide (th) vart den glade vinnar av KOKK HEIM. Her blir ho gratulert av Hilde Wiik (tv)i Førdefestivalen, og Bodil Erdalsdal (midten) i Kokkenes Mesterlaug Sogn og Fjordane.  Foto: Heidi Hattestein.

Kjersti Veiteberg Eide frå Førde vart den heldige vinnaren av festivalfrukost-kvissen laurdag morgon på festivalen. Ho kan dermed invitere inntil 8 personar på ein 3-rettars middag og få to kokkar frå Kokkenes Mesterlaug Sogn og Fjordane heim til å lage maten. Maten vert sponsa av Coop Mega Førde. Vinnaren får sjølv bestemme dato og meny for selskapet.

Rett svar på kvissen: 

Vi stilte spørsmål om når den første Førdefestivalen vart arrangert, og svaret var 1990.

Så bad vi om namn på to av samarbeidspartane på festivalfrukosten, og her var vi ute etter Bondens Marknad Førde og Kokkenes Mesterlaug Sogn og Fjordane. 

Dag fem: Frå "fyste song" til siste trampeklapp

I løpet av fem dagar har vi brukt sansane våre godt. Vi har hørt mykje, sett, følt, ledd, dansa og kanskje fellt ei tåre eller tre. Siste festivaldag er alltid litt vemodig. Men som regel er det også den heftigaste. 

Tradisjon tru starta søndagen med Festivalgudsteneste i Førde kyrkje, kor Helga MyhrIngeborg Ulberg Sommar og Torfinn Hofstad frå Talent 2016 song og spelte. 

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

I Teatersalen vart det eit sterkt møte med songen vi alle har eit nært forhold til ; voggesongen. Den heilt spesielle forestillinga Sulla meg litt du mamma mi besto av ei gruppe kvinner frå Iran, Sri Lanka, Afghanistan, Eritrea og Syria, samt kunstnarisk leiar, Kari Malmanger. Kvar og ein av kvinnene presentere seg sjølv, og sang den songen som vanlegvis berre er for det aller kjæraste dei har. Malmanger bidrog med vakre bånsullar frå Hardanger og song. Sjølv om dei andre på scena ikkje var profesjonelle, gjekk songen til desse beskjedne kvinnene rett i hjartet. Med sterke sitat som ; “Mora mi er død, men når eg syng denne songen, så er ho her igjen.”, var det ikkje rart publikum vart rørt til tårer.

unspecified-38.jpeg

Strupesong kongane Huun-Huur-Tu hadde sin siste konsert i fagre omgjevnader på Rytne Gard i Bygstad.

FOTO: Kamilla Mygland Storaker

FOTO: Kamilla Mygland Storaker

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

I Høgsalen på Sogn og Fjordane Kunstmuseum var det berre for publikum å sette seg ned og nyte ein time med stor kunst. Trio Madeira Brasil er gitaristar i aller øverste verdensklasse, og dei serverte ein heilt fantastisk flott konsert med spanande rytmar og reportoar.

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Familiesøndagen var det konsertar både inne og ute, ansiktsmåling og mykje morro for liten og stor.

Foto: Heidi Hattestein og David Bowen

 

La Boutine Souriante går velfortent under tittelen “legendarisk”. Dei leverte med vanvittig trøkk, og ein kunne ikkje vente anna enn at det skulle bryte ut ellevill julbel framfor scena. Denne responsen vart lagt merke til hos bandet, og ein kunne nesten våge seg til å meine at dei såg litt imponerte ut over den spontane entusiasmen. Før konserten var over hadde dansaren i ensemblet gått ned frå scena for å svinge seg i lag med festivalpublikommet, og det skulle bli både to og tre (fire?) ekstranummer.

Foto: Geir Birkeland, Knut Utler, Arve Ullebø

 

På Fjordamettunet var det fyr i peisen, nysteikte sveler og deilig musikk frå den fabelaktige dansk-svenske trioen Dreamers' Circus

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

Det vart både lyrikk, folkemusikk og gode historier då Spring No Fela spelte på Jakob Sande sin fødestad på Klokkargarden i Dale. 

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Tekst: Kamilla Mygland Storaker

Dag fire: Sol under skyene!

Værgudane ville ikkje signere kontrakt med Førdefestivalen i år. Likevel skulle lørdagen bli ein av sommarens heitaste dagar.

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

 

Akkompagnert med fantastisk brass-musikk frå austerrikske Federspiel, vart det ein upåklageleg start på dag fire. Smekkfullt og smakfullt, omtrent slik kan vi vel oppsummere festivalfrukosten.

Foto: Heidi Hattestein

Festivalparaden gjekk som ei sann lyskjelde av energi gjennom Førde sentrum. Ballongar, sirkusjøgling, vals-takt og wodo-dans – her mangla det ikkje på noko ! Langs vegen sto det tjukt med folk som ikkje såg ut til å bry seg nemneverdig om dei stadig mørkare skyene over fjella. 

Foto: Arvid Anthun og Geir Birkeland

musikken kom fram til sentrum begynte det å bli heftig vått. Det skremde ikkje publikum frå gratiskonsertar med Gjermund Larsen Trio & Nordic, Noency Mosquera og Huun-Huur-Tu.

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

 

Silje Onstad Hålien gjorde seg kjend med festivalpublikummet i fjor med forestillinga Villniss. I år var ho tilbake i Førde med nytt prosjekt ; « 101 hattar å sparke før eg dør ». Med seg på lasset hadde ho Anders Löfberg.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

« Vi har ei viktig oppgåve i å bevare og vise fram den syriske kulturen. Det har de òg. Dette er vår felles verdsarv ! » Broukar hadde ein tydeleg bodskap på Møt artisten. Dei snakka om korleis dei klarer å samlast for å turnere, og kvifor det er så viktig å ta vare på kultren i den brutale situasjonen landet er i. Heile intervjuet vart streama live på facebook. Du kan besøke Førdefestivalen på Facebook for å sjå videoen.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

706 meter over bakken var det så tåkete at det kunne ha vore vanskelig å sjå artisten som sang og dansa på på toppen av Hafstadfjellet. Chouk Bwa Libéte frå Haiti let seg i alle fall ikkje skremme av været.

Video: Knut Utler

 

Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

Folk var fullstendig over seg av begeistring for tingingsverket Nattsongar av Erlend Apneseth. Konserten var ein deilig fusjon av norsk og internasjonal tradisjonsmusikk, ispedd mellom anna litt jazz og bluegrass. I følge den unge komponisten skal « Nattsongar » skal representere hans eiga oppfatning av lyden av Førdefestivalen.

Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

 

Det skulle bli trangt i Teatersalen då det endeleg var klart for syriske Broukar. Tydeligvis var det mange som ville ha meir av den transeaktige sufimusikken og dervishdansen som blei presentert på opningskonserten. Den vesle, mørke salen satt rammene for ei ekstra spesiell oppleving. Sangane var nok ny for dei fleste, men ikkje alle. I eit hjørne av salen sat ei eldre dame med sjal på hovudet som gret stille og sang svakt med til bønene som kom frå scena.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

 

Meisterspelemennene Håkon Høgemo & Tom Karlsrud hadde plateslepp på gårdsdagens konsert, og det mangla ikkje på stemning ! 

 

 

 

Herlege Federspiel fekk liv på festplassen med sin fabelaktige brass-musikk. Dei unge karane frå Austerrike gnistra av spontanitet og kreativitet, så trass i yr og vind, kunne ikkje publikum anna enn å digge!

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Kari Malmanger fekk publikum til å reflektere over fenomenet voggesang på Møt artisten. Voggesong er noko trygt, noko veldig personleg som ofte berre nærmaste familie deler. Som ein liten teaser til forestilling « Sulla meg litt du mamma mi » song Malmanger for publikum. Brått vart dei klare over kor dei har lengta etter å bli lulla for.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

Dette kjem sikkert ikkje som ei bombe for nokon, men når Jesus speler fele, då blir det fint. Og når han tek med seg fem av disiplane sine opp på scena, då er det berre å setje seg ned og folde hendene. Gjermund Larsen Trio & Nordic har vist oss lyset. Amen !

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

 

Fenomenet Huun-Huur-Tu leverte til gull. Det er ei bastant urkraft i desse karane som bergtek oss, og samtidig er musikken så rytmisk og levande at ein omtrent opplever å sitte på ein hest i gallopp over slettelandskapet på Tuva. For ein konsert !

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

 

Etter å ha øvd i ei veke var Talent 2016 endeleg klar for å ha konsert. Dei unge vaksne frå Norge, Kenya og Malawi hadde spikra saman ei kul og rytmisk forestilling, full av overaskingar og sugererande takter. 

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Folk møtte mannsterkt opp til årets festivalgalla. Programleiarane Camilla Granlien og Geir Lystrup skapte stor stemning med vakre viser, gode vitsar og attpåtil ein allsong ! Artistane var ikkje dårligare. Her var det stort spekter av forskjellige sjangrar; SambaSunda (Indonesia), Trio Madeira Brasil (Brasil), Spring du fela (Norge), Dreamers' Circus (Danmark), La Boutine Souriante (Canada), Huun-Huur-Tu (Russland), Talent 2016 (Norge/Kenya/Malawi) og Chouk Bwa Libéte (Haiti). 

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

Foto: Arvid Anthun

 

Det svinga som vanleg då dansen gjekk i Festsalen.

Foto: Geir Birkeland

 

Columbi Egg var like pakka fullt som det alltid er. I går hadde Gabriel Fileflet besøk av Nordic, La Boutine Souriante og tre frå årets talent-prosjekt ; Ingeborg Ulberg Somme, Torfinn Hofstad og Helga Myhr. 

Foto: Arve Ullebø

 

Festivalnatta var hadde variert program. I Barthold Bar var det Nordisk lyd frå scena. Først ute var den svenske kvartetten, Navarra. Dernest sto danske Dreamers Circus på scena. I etasjen over hadde all musikken røtene sine frå Afrika ; Noency Mosquera & el Bongo de Boyjayá (Colombia), Chouk Bwa Libéte (Haiti) og Faytinga (Eritrea). 

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Tekst: Kamilla Mygland Storaker

Dag tre: Sterke opplevingar, store stemmer.

Den tredje festivaldagen skulle vi merkast av alvoret bak årets festvialtema, og oppleve ugløymelege konsertar med somme av dei største stjernene på programmet.

Mor Karbasi. Foto: Geir Birkeland 

Mor Karbasi. Foto: Geir Birkeland 

 

Som vanleg starta dagen med Djønne og Børsheim og Morgonstund har gull i munn. Denne gongen spelte dei i Vieåsen barnehagen. 

For dei som hadde fri frå barnehagen, var det musikk i sentrum

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

I utstillingssalen på Førdehuset møtte vi fire av årets artistar. Faytinga (Eritrea), Mor Karbasi (Israel/Spania), Nishtiman (kurdisk Iran/Irak/Tyrkia) og Noency Mosquera (Colombia). Artistane blei spurt ut om bakgrunnen for musikken dei lagar, og somme spelte eit par låtar i tillegg. Eit av intervjua som gjorde størst inntrykk var med Faytinga. Med ei svært sterk tale til publikum, vart ho eit levande symbol på kva årest festivaltema eigentleg handlar om. Les meir om møtet med Faytinga HER.

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

 

Margit Myhr demonstrerte sitt formidlingstalent på Teaterscena med forestillinga “Stilt trør kvinner i sørgedans”. Det handla om tre kvinner som har vore nøtt til å bryte opp med alt det vante og møte verda aleine. Med ein boks som einaste rekvisitt i tillegg til instrument og ei klokkeklar stemme, tok Myhr oss med langt ut frå festivalrammene og inn i historier der drøymar og realitet ligg langt frå kvarandre.

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø


Så var det lusjkonsert med Noency Mosquera. Ein meir struttande person enn henne skal du leite lenge etter. Dette er ei dame som lever for å spre glede, først og fremst for å gjennopprette moralen i eit lokalsamfunn som har vore sterkt prega av den brutale gerilljakrigen i heimlandet, Colombia. Som tilskodar var det berre å suge til seg den enorme energien til denne fargerike dama. God mat var det visst òg!

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

 

 

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler


Den svensk-norske duoen Gunnar Stubseid & Ale Møller skapte kjempestemning på Førde Kulturskule. Dei henta fram både nytt og gamalt reportoar, og viste kva det inneber å bli kalla legendarisk.

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

 

 


Värttinä spelte på Førdehuset på ettermiddagen. I raude, tradisjonsrike drakter, sjarmerte dei tre nydlege jentene frå Finland publikum i senk med sin fleirstemte song. Vi fekk høyre om tordenfuglar og andre gode historier, og blei minna om kor utrulig glade vi eigentleg er i det mjuk-harde finske språket.

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

 

 

SambaSunda fekk æra av å huse den intime scena i Teatersalen på Førdehuset. Her presenterte dei urban indonesisk musikk på sitt beste i lett blanding med blant anna brasilianske sambatakter.

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

 

På Festplassen fekk festivalungane nok eit høve til å le seg i filler då Circus Raj hadde sitt siste show. Dei spretne og heil-sprøe indarane imponerte igjen med sine lure triks og glitrande antrekk.

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

 

Foto: Oddleiv Apneseth

Foto: Oddleiv Apneseth

Dei som kom seg inn på Terje Isungset sin konsert Arctic Ice Music, fekk ein opplevelse heilt utanom det vanlege. Med ekste is-instrument møtte Isungset musikarar som representerer urfolk frå Canada, Tuva og Sameland. Publikum sat som trollbatt og lytta til det fascinerande, mystiske lydbildet. Denne produksjonen var skapt for og i samarbeid med Førdefestivalen og endte med å bli ein heilt magisk konsert.

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

I samarbeid med Jølstraholmen og Jølster mottak, inviterte festivalen til konsert med Faytinga, musikaren og fridomskjemparen frå Eritrea. 

Foto: Arve Ullebø

Foto: Arve Ullebø

Med musikk, sang og pantomime fortalde Raymond Sereba rytme-eventyr omforviklingar og korleis ein kan løyse dei. Ein festivalfredags kveld er ikkje fullverdig utan ein skikkelig barnekonsert med felles dans på scena til slutt. 

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

 

 

 

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

Så var det kurdiske Nishtiman. Dette fantastiske ensemblet leverte utan tvil ein av årets beste konsertar. Liknande rytmekjensle og musikalsk perfeksjon på alle plan skal ein leite lenge etter å oppleve. Salen tok av då musikarane kom ned frå scena og satte fyr på eit allereie glødande dansegolv.

Foto: David Bowen

Foto: David Bowen

 

Mange hadde gleda seg til å sjå konserten med headlineren til årets festival; Mor Karbasi. Dei som fekk med seg timen med henne i Idrettshallen, kan sverge på at dei fekk det dei hadde betalt for. Karbasi tok oss med storm. Med det ville håret, den elegante handgestikuleringa og den flotte kjolen framsto ho som Esmeralda i Ringeren fra Notre Dame. Stemma hennar var så vakker at det gjer vondt å tenke på at den kanskje alt er reist frå Førde. Spørs om ho berre må kome tilbake neste år.

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Foto: Geir Birkeland

Dansen går var som alltid ein suksess!

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Foto: Heidi Hattestein

Columbi Egg låg stemninga som vanleg litt over takhøgde.

Foto: David Bowen

I Førde kyrkje tok vi eit djupdykk i den mangfaldige religiøse musikken frå Syria. Konserten “Syriske bøner” er eit resultat av eit samarbeidsprosjekt med Kirkelig Kulturverksted, og skal også gjevast ut på plate.

Foto: Knut Utler

Foto: Knut Utler

 

 

Sigøynarfesten kunne ikkje bli kjedeleg. Mahala Rai Banda som starta kvelden, satte standarden og kjørte på med fullt trøkk frå første låt. Resultatet var umiddelbar psykedelisk freestyle-dans framfor scena. Neste band til pers var Romengo som gjorde sitt for å teste uthaldet i rytmemusklaturen til dei fram-møtte. Skryt til alle dei svette danseløvene som skapte den energiske fredagskvelden vi leita etter! 

Tekst: Kamilla Mygland Storaker

Kom på festivalfrukost - vinn ein kokk!

Saman med Kokkenes Meisterlaug og Bondens Marknad Førde inviterer vi til gratis frukost på Langebrutorget under rådhustaket! Det vert bufféar med mat og drikke, og vi kan vel ikkje kalle oss musikkfestival utan å servere noko frukostmusikk attåt!

I år som i fjor kan du vinne ein kokk heim! På frukosten vil du ha høve til å delta i ein quiz der du kan vinne ein kokk frå Kokkenes Mesterlaug, som kjem heim til deg for å tilbrede og servere ein festmiddag til deg og dine gjester.

Ein festmiddag heime hos deg sjølv, laga av kokkar frå Kokkenes Mesterlaug, kven vil vel seie nei takk til det? 

Konkurransen og premien er i regi av Kokkenes Mesterlaug, og er sponsa av Coop.

Syrisk-ortodoks messe i Førde kyrkje.

Syrisk-ortodoks messe blir feira i Førde kyrkje tidleg sundag morgon frå kl 08.00-10.00. Truleg er det fyrste gong slik messe blir feira her til lands.

Det er sume av artistane på konserten Syriske bøner, som Førdefestivalen skipar til fredag kveld i Førdekyrkja, som har bede om å få halda messe også. Dei høyrer til den syrisk-ortodokse kyrkjelyden i Zahle, som ligg i Bekaa-dalen nord for Beirut. Songen er ein sentral del av alle messene deira, men det viktigaste er sjølvsagt forvaltninga av sakramenta. Det syrisk-ortodokse kyrkjesamfunnet er det einaste i verda som framleis held liturgien på arameisk, Jesu eige morsmål.

Fader Jaques som syng heime i kyrkja i Zahle der han er prest.

Fader Jaques som syng heime i kyrkja i Zahle der han er prest.

 

– Kvifor vil de halda messa dykkar i Førde kyrkje?
– Vi tenkte at det var lenge å vera fem dagar utan å halde messe. Vi kom hit på onsdagen, og reiser heim sundag. Når vi er heime, har vi messe kvar dag, forklarar fader Jaques. Han er presten i kyrkja deira, og ein av songarane i koret som er med på konserten fredag kveld. Bakgrunnen hans er frå Syria, men han har budd mange år i Libanon og har funne kona si der.

Han blei svært glad då han fekk ja på spørsmålet om dei kunne få halde messe før dei reiser heim sundag. Ikkje berre for deira eigen del, men også med tanke på at det kan vera fint for norske kristne å feira messe saman med dei. Det blir eit unikt høve til å feira messe saman med folk frå den syrisk-ortodokse greina av dei kristne i verda. Gresk-ortodokse finst det fleire av i Noreg, men dei har ein svært ulik måte å halde gudsteneste på, meiner Fader Jaques.

Her er Fader Jaques og Oud-spelar Aboud Zeino saman med songarar i koret. Frå ei innspeling i Zahle i vinter.

Her er Fader Jaques og Oud-spelar Aboud Zeino saman med songarar i koret. Frå ei innspeling i Zahle i vinter.

– Korleis ser du på om norske lutheranarar vil gå til nattverd med dykk på sundag?
– Det er svært hyggeleg om dei vil det. Eg ser nattverden som eit fellesskapsmåltid mellom alle som er døypte, og vonar vi kan feire denne messa saman.

– Kva vil du gje oss gjennom å feira denne messa her?
– For det fyrste vil eg be Gud om å hjelpa og signa dette landet, og for det andre vil eg be folk her om å elske Gud. Når ein ser alt som skjer i verda i desse tider, kan hende særleg i Midtausten, er det svært viktig å tenkja igjennom korleis ein skal handle. Det er mi bøn at de må vera sterke og vakne og gjera det som er rett her i dette utruleg vakre landet dykkar, seier Fader Jaques.

Sundag reiser han heim til Libanon og utfordringane der. Landet er på brestepunktet etter å ha teke imot over ein million flyktningar. Omlag kvar fjerde som bur i Libanon no er flyktning. Mellom anna har alle prisar auka dramatisk, både på mat og husvære.

Messe frå kyrkja i Zahle.

Tekst, foto og video: Marianne Lystrup